خانه / ویژه نامه این ماه :کاربرد GIS وRS در شهرسازی و مدیریت شهری(برای مطالب بیشتر کلیک کنید) / تحلیل پارامترهای ایمنی موثر در انتخاب مسیرهای بهینه پس از زلزله

تحلیل پارامترهای ایمنی موثر در انتخاب مسیرهای بهینه پس از زلزله

معرفی محدوده مورد مطالعه
در دامنه جنوبی رشته کوه توچال جلگه ای پهناور قرار دارد که از دیر باز مسکون و معمور بوده است. این پهنه ری باستان می باشد که اکنون منطقه 20 شهرداری شهر تهران به شمار می رود و یکی از مناطق نسبتاً قدیمی شهر تهران به حساب می آید. این منطقه مساحتی معادل23 کیلومتر مربع داخل محدوده شهری و 153 کیلومترمربع حریم دارد. منطقه 20 شهرداری شهر تهران به لحاظ موقعیت جغرافیایی در حوزه جنوبی شهر تهران واقع گردیده که از شمال به مناطق 15، 16 و 19 شهرداری تهران و از جنوب به شهرستان قم، از شرق به شهرستانهای ورامین و پاکدشت و از غرب به شهرستانهای اسلامشهر، زرندیه و رباط کریم محدود می شود.

از عمده ترین ویژگی کالبدی منطقه 20 می توان به موقعیت قرارگیری آن در جنوب شهر تهران از یک سو و از سوی دیگر استقرار مهمترین کاربر ی های اداری خدماتی با مقیاس عملکردی فرامنطقه ای، شهری و حتی ملی در آن اشاره نمود. وجود اماکن و عناصر با ارزش تاریخی و همچنین جذب زوار حرم حضرت عبدالعظیم (ع) ویژگی‌های بسیار بارز و خاص تاریخی ـ مذهبی به این منطقه بخشیده است. جایگاه این منطقه از نظر فضای شهری نیز بسیار شاخص است و به عنوان عنصر اصلی و انسجام بخش فضای شهری تهران بشمار می‌آید. این منطقه با دارا بودن بیش از 91500 خانوار، متشکل از 5 ناحیه داخل محدوده، 2 ناحیه خارج محدوده و 21 محله می‌باشد. همه این عوامل موجب شده است که همه روزه شاهد حجم زیاد سفر به این منطقه و حضور جمع کثیری از شهروندان تهرانی در طول روز در این منطقه باشیم. محله 13 آبان با وسعتی نزدیک به 2750 کیلومتر مربع و جمعیتی نزدیک به 31945 نفر یکی از نواحی داخل محدوده منطقه 20 شهرداری تهران می باشد که حدود 24 درصد از وسعت منطقه 20 شهر تهران را شامل می شود. محله 13 آبان از شمال به اتوبان آزادگان، جنوب به بیمارستان هفت تیر، انتهای خیابان‌های صحرایی، امانی، مولایی، عربی، عنایتی و رجایی، شرق به دیوار مترو و به موازات 320 متری شرقی خیابان رجایی و از غرب به اتوبان بهشت زهرا و به موازات 500 متری غربی خیابان صحرایی محدود می شود.

آسیب پذیری محله 13 آبان در مقابل زلزله
شهر تهران بر اساس نقشه درشت پهنه بندی خطر لرزه ای کشور در پهنه خطر بسیار زیاد زلزله قرار گرفته است. این در حالی است که بر اساس مطالعات انجام شده توسط مشاوران ایرانی و نیز آژانس همکاری های بین المللی ژاپن (جایکا) و مرکز مطالعات زلزله و زیست محیطی تهران، در صورت وقوع زلزله در تهران حدود 480.000 ساختمان به شدت آسیب دیده و حدود 220 میلیارد دلار خسارت مستقیم به شهر وارد خواهد شد. نسبت خسارت در مناطق 11، 12، 16 تا 20 مقدار بسیار بالایی در حدود 80 درصد خواهد بود. محله 13 آبان نیز با قرارگیری در منطقه 20 شهر تهران، تقریبا 01/0 کیلومتر مربع بافت فرسوده دارد که حدود 04/0 درصد منطقه و 02/0 کل بافت فرسوده تهران را دربر می‌گیرد. برخی از اجزای محله 13 آبان در مقابل زلزله آسیب پذیرتر می باشند. میزان آسیب و خسارات محتمل وارده به نفوس محله در مقایسه با منطقه و شهر تهران بر مبنای زلزله طرح و براساس سناریو شناور عملیاتی در جدول شماره 2 آورده شده است.

تعداد 290 میله قنات در محدوده شمالی محله پراکنده شده‌اند و همچنین تعداد 102 میله نیز در محدوده جنوبی محله کشیده شده است. در مجموع 392 میله قنات در محله موجود می‌باشد. این امر نیز بر آسیب پذیری منطقه مورد مطالعه در برابر زلزله افزوده است. این موارد همگی بیانگر نیاز شدید تهران به شناسایی شبکه معابر، تعیین و بهینه سازی مسیرهای تخلیه اضطراری می باشد؛ چرا که به موازات وقوع زلزله تقاضا برای استفاده از شبکه معابر افزایش یافته و کارایی شبکه مسیرها نیز کاهش می یابد. در صورت عدم شناسایی مسیرهای بهینه تخلیه اضطراری در فاز پیش از بروز زلزله به دلیل طولانی شدن زمان عملیات و نیز عدم شناخت مسیرهای نا ایمن و مسدود شده، شاهد افزایش زمان تخلیه مناطق سانحه دیده، ترافیک سنگین، ناکارآمدی نیروهای امدادی و افزایش تلفات و خسارات خواهیم بود. اما برای شناخت مسیرهای ایمن و تعیین مسیرهای بهینه بر مبنای شاخص ایمنی باید پارامترهای موثر بر ایمنی مسیرها و نیز میزان اهمیت هر یک از پارامترها را باید به دست آورد.

درباره‌ی سعید جوی زاده

دکتر سعید جوی زاده مدیر موسسه علمی تحقیقاتی چشم انداز هزاره سوم ملل و عاشق مجموعه علوم جغرافیایی است. وی معتقد است که دشمنان اصلی بشریت ترس، شک و بی هدفی هستند. کارشناسی جغرافیای طبیعی را در سال 1381 از دانشگاه یزد، کارشناسی ارشد جغرافیای طبیعی گرایش اقلیم شناسی محیطی را از دانشگاه خوارزمی در سال 1384 و مدرک دکتری خود را در سال 1398 در رشته اقلیم شناسی از دانشگاه خوارزمی اخذ کرده است. عنوان رساله ایشان "تحلیل فضایی خشکسالی در ایران" است. او متخصص سیستم های اطلاعات جغرافیایی(GIS) و سنجش از دور(RS) وآمار فضایی است. از سال 1381 مشغول تدریس در دانشگاه ها و مراکز دولتی و خصوصی است. وی همه ساله کارگاه های تخصصی را برای علاقه مندان به GIS و RS برگزار می کند. کتاب هایی مفید و کاربردی را در زمینه سیستم های اطلاعات جغرافیایی و سنجش از دور و آمار فضایی را به رشته تحریر درآورده است. هم اکنون نیز بروی سیستم های پهباد و برنامه نویسی پیشرفته در سیستم های اطلاعات جغرافیایی و سنجش از دور مشغول به فعالیت است. علاوه بر این سعید جوی زاده علاقه مند به مطالعات خشکسالی و بلایای طبیعی است و در زمینه خشکسالی نیز کتاب های متعددی را به رشته تحریر درآورده است. از آرزوهای دکتر جوی زاده همه گیر شدن سیستم های اطلاعات جغرافیایی و سنجش از دور و آمار فضایی در بین مردم و نهاد هادی تصمیم گیری است.

همچنین ببینید

کاربردهاي GIS در اداره ي ساماندهي معابر و حمل و نقل

براي بدست آوردن نيازهاي سيستم حمل و نقل در يك كشور تصميم گيري ها بايستي …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *