مدل فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی یا AHP

مدل فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی: این فرآیند نخستین‌بار توسط آقای توماس ال. ساتی (Thomas L. Saaty) در دهه ۱۹۸۰ میلادی مطرح شد. ازآن‌جاکه این فرآیند، سازگاری زیادی با نحوه‌ی تفکر و فرآیندهای ذهنی انسان دارد و الگوریتم آن نیز براساس یک منطقِ‌ریاضی استوارشده‌است، از کارایی فوق‌العاده بالایی برخوردار بوده و استفاده از آن بسیاری‌از مشکلات تصمیم‌گیری را حل‌نموده‌است. در اولین قدم ساختار سلسله‌مراتبی، سلسله‌مراتب در چهار سطح شامل هدف، معیارها، زیرمعیارها و گزینه‌ها درنظرگرفته‌شده‌اند. به‌عبارت‌دیگر فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی، مسائل پیچیده را ازطریق تبدیل آن به مسائل جزئی که به‌صورت سلسله‌مراتبِ به‌هم ‌مرتبط بوده و ارتباط هدف اصلی با پایین‌ترین سطح سلسله‌مراتبی را به‌شکل ساده‌تری بیان می‌کند.
فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی AHP روشی است منعطف، قوی و ساده که برای تصمیم¬گیری در شرایطی که معیار¬های تصمیم¬گیری متضاد، انتخاب بین گزینه¬ها را با مشکل مواجه می¬سازد، مورد استفاده قرار می¬گیرد. کلمه Analytic به این اشاره دارد که مسأله در داخل عناصر متشکل شکسته می¬شود. کلمه Hierarchy به‌این معناست که سلسله عناصر تشکیل‌دهنده درارتباط با هدف اصلی قراردارند. کلمه Process یعنی‌این‌که داده¬ها و برآوردها فرایند رسیدن به نتیجه‌ی نهایی است (Bertolini، ۲۰۰۶). این روش ارزیابی چند معیاری، که ابتدا در سال 1980 به‌وسیله توماس ال. ساتی برای بیان تصمیم¬گیری‌های چندمعیاره پیشنهاد شد، تاکنون کاربرد¬های متعددی در علوم مختلف داشته‌است. این روش یک‌سری اندازه¬گیری¬های متفاوت و جامع درداخل بخشِ کلّی برای ارز¬یابی گزینه¬های تصمیم است. ویژگی اصلی¬ آن این‌است که براساس قضاوت دوتایی بنا نهاده شده است. نتایج به‌دست¬آمده در مطالعات مختلف نشان‌می¬دهد که این روش باتوجه به سادگی، انعطاف¬پذیری، به‌کارگیری معیارهای کمی و کیفی به‌طور همزمان و نیز قابلیت بررسی سازگاری در قضاوت¬ها، می¬تواند کاربرد مطلوبی داشته‌باشد (Omkarprasad و Sushil، ۲۰۰۶).