داده‌های رایگان و قانونی

همه داده‌های رایگان GIS ایران در یک صفحه

دنبال شیپ فایل استان‌های ایران، DEM ایران، لایه جاده ایران یا تصاویر ماهواره‌ای هستید؟ در این صفحه ۲۴ منبع معتبر و رایگان را جمع کرده‌ایم: از مرز استان‌ها و شهرستان‌ها و نقشه OpenStreetMap تا مدل رقومی ارتفاع ۳۰ متری، تصاویر لندست و سنتینل، داده بارش، پوشش زمین، جمعیت و رودخانه‌ها.

هر کارت شما را مستقیم به صفحه رسمی منبع می‌برد و فرمت، قدرت تفکیک و مجوز استفاده را به زبان ساده نوشته‌ایم. GISLAND فایلی را بازنشر نمی‌کند؛ همیشه آخرین نسخه را از خود منبع بگیرید.

  • ۲۴ منبع داده معتبر
  • ۸ دسته داده
  • لینک مستقیم به منبع رسمی
  • مجوز هر داده مشخص است

آخرین بررسی لینک‌ها و مجوزها: ۱۳ آبان ۱۴۰۵

نقشه تعاملی: شیپ فایل هر استان ایران را جدا دانلود کنید

روی هر استان بزنید تا مرز استان و شهرستان‌هایش را به‌صورت شیپ فایل بگیرید، داده OpenStreetMap همان محدوده را برش بزنید و به DEM و تصاویر ماهواره‌ای برسید.

یک استان را انتخاب کنید

با کلیک روی نقشه یا از فهرست کشویی، بسته دانلود همان استان این‌جا نمایش داده می‌شود: مرز استان و شهرستان‌ها (Shapefile و GeoJSON)، ابزار برش داده OSM و لینک DEM و تصاویر ماهواره‌ای.

نقشه: مرز استان‌ها از Natural Earth (مالکیت عمومی). بسته‌های دانلود: geoBoundaries و © OpenStreetMap contributors، مجوز ODbL.

  • تصویر گرافیکی مرز استان‌ها و شهرستان‌های ایران (OCHA / HDX) روی نقشه ایران؛ دانلود داده GIS ایران

    مرز استان‌ها و شهرستان‌های ایران (OCHA / HDX)

    مرزهای اداری

    لایه تقسیمات کشوری که دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل (OCHA) با منبع UNHCR در HDX منتشر کرده است. سطح ۱ شامل ۳۱ استان و سطح ۲ شامل ۴۲۹ واحد است (طبق توضیح منبع) و نام فارسی عوارض هم در آن وجود دارد. مرزها مربوط به داده سال ۲۰۱۹ است.

    • فرمت:SHP، Geodatabase، GeoJSON، XLSX
    • قدرت تفکیک:برداری (سطح ۰ تا ۲)
    • مجوز:CC BY-IGO؛ استفاده آزاد با ذکر منبع

    باز کردن در ArcGIS Pro / QGIS: در ArcGIS Pro از Add Data فایل ‎.shp یا ‎.gdb را باز کنید؛ در QGIS فایل zip را روی نقشه بکشید. سیستم مختصات WGS84 است.

    دانلود فایل‌های این صفحه در حال حاضر (آبان ۱۴۰۵) در خود سرور HDX با خطای دسترسی (AccessDenied) متوقف است. تا رفع مشکل، بسته شیپ فایل هر استان را از نقشه تعاملی بالای همین صفحه بگیرید یا از geoBoundaries و GADM استفاده کنید. صفحه HDX اول یک صفحه بررسی امنیتی کوتاه نشان می‌دهد؛ چند ثانیه صبر کنید تا صفحه داده باز شود.

  • تصویر گرافیکی مرز کشور، استان‌ها و شهرستان‌ها (GADM 4.1) روی نقشه ایران؛ دانلود داده GIS ایران

    مرز کشور، استان‌ها و شهرستان‌ها (GADM 4.1)

    مرزهای اداری

    پایگاه جهانی مرزهای اداری GADM نسخه ۴.۱. برای ایران سه سطح دارد: سطح ۰ مرز کشور، سطح ۱ استان‌ها و سطح ۲ شهرستان‌ها. منبعی رایج برای نقشه‌های پایان‌نامه و مقاله است.

    • فرمت:SHP، GeoPackage، GeoJSON، KMZ
    • قدرت تفکیک:برداری (سطح ۰ تا ۲)
    • مجوز:رایگان فقط برای استفاده آموزشی، پژوهشی و غیرتجاری؛ استفاده تجاری یا بازنشر بدون اجازه مجاز نیست

    باز کردن در ArcGIS Pro / QGIS: در صفحه منبع کشور Iran را انتخاب کنید و فایل Shapefile یا GeoPackage را بگیرید. هر سطح یک لایه جداست (gadm41_IRN_1 برای استان‌ها).

  • تصویر گرافیکی مرزهای اداری ایران تا سطح ۳ (geoBoundaries) روی نقشه ایران؛ دانلود داده GIS ایران

    مرزهای اداری ایران تا سطح ۳ (geoBoundaries)

    مرزهای اداری

    مرزهای اداری باز از پروژه geoBoundaries. سطح ۰ از Natural Earth و سطوح ۱ تا ۳ از داده OpenStreetMap (سال ۲۰۱۷) ساخته شده است. نسخه ساده‌شده (simplified) هم برای نقشه‌های سبک دارد. تعداد واحدهای سطح ۱ در این منبع ۳۳ است، پس قبل از استفاده با تقسیمات فعلی مقایسه کنید.

    • فرمت:SHP، GeoJSON، TopoJSON
    • قدرت تفکیک:برداری (سطح ۰ تا ۳)
    • مجوز:سطح ۱ تا ۳: ODbL (ذکر OpenStreetMap)؛ سطح ۰: مالکیت عمومی

    باز کردن در ArcGIS Pro / QGIS: در جدول منبع Iran را پیدا کنید و سطح دلخواه را دانلود کنید. فایل zip شامل shp و GeoJSON است و مستقیم در ArcGIS Pro و QGIS باز می‌شود.

  • تصویر گرافیکی مرز کشورها و استان‌ها برای نقشه موقعیت (Natural Earth) روی نقشه ایران؛ دانلود داده GIS ایران

    مرز کشورها و استان‌ها برای نقشه موقعیت (Natural Earth)

    مرزهای اداری

    داده‌های Natural Earth در مقیاس‌های ۱:۱۰ میلیون، ۱:۵۰ میلیون و ۱:۱۱۰ میلیون. برای نقشه موقعیت منطقه مطالعاتی (Location Map) در پایان‌نامه و مقاله بسیار مناسب است. مرزها بر اساس وضعیت عملی (de facto) ترسیم شده‌اند.

    • فرمت:SHP
    • قدرت تفکیک:۱:۱۰m، ۱:۵۰m، ۱:۱۱۰m
    • مجوز:مالکیت عمومی (Public Domain)؛ آزاد برای هر نوع استفاده

    باز کردن در ArcGIS Pro / QGIS: فایل Admin 0 – Countries یا Admin 1 – States, Provinces را دانلود کنید و با Definition Query فقط ایران و همسایه‌ها را نمایش دهید.

  • تصویر گرافیکی همه لایه‌های OpenStreetMap ایران (Geofabrik) روی نقشه ایران؛ دانلود داده GIS ایران

    همه لایه‌های OpenStreetMap ایران (Geofabrik)

    جاده و OpenStreetMap

    خروجی روزانه OpenStreetMap برای کل ایران. فایل Shapefile آن لایه‌های جدا دارد: جاده‌ها (roads)، راه‌آهن (railways)، آبراهه‌ها (waterways)، پهنه‌های آبی (water)، ساختمان‌ها (buildings)، کاربری زمین (landuse)، مکان‌ها (places) و نقاط مهم (pois). در ۱۳ آبان ۱۴۰۵ حجم فایل Shapefile حدود ۴۲۶ مگابایت بود.

    • فرمت:SHP (zip)، GeoPackage (zip)، OSM PBF
    • قدرت تفکیک:برداری (به‌روزرسانی روزانه)
    • مجوز:ODbL؛ ذکر «© OpenStreetMap contributors» الزامی است

    باز کردن در ArcGIS Pro / QGIS: فایل iran-latest-free.shp.zip را بگیرید و از حالت فشرده خارج کنید. لایه جاده‌ها با نام gis_osm_roads_free_1.shp است.

  • تصویر گرافیکی لایه جاده‌های ایران (HOT / HDX) روی نقشه ایران؛ دانلود داده GIS ایران

    لایه جاده‌های ایران (HOT / HDX)

    جاده و OpenStreetMap

    شبکه راه‌های ایران از OpenStreetMap شامل همه عوارض با تگ highway: آزادراه، بزرگراه، خیابان‌های مسکونی، راه‌های فرعی و مسیرهای پیاده. تیم بشردوستانه OpenStreetMap (HOT) آن را به‌صورت دوره‌ای در HDX به‌روز می‌کند.

    • فرمت:SHP، GeoPackage، GeoParquet
    • قدرت تفکیک:برداری
    • مجوز:ODbL؛ ذکر OpenStreetMap الزامی است

    باز کردن در ArcGIS Pro / QGIS: اگر فقط جاده لازم دارید این فایل از خروجی کامل Geofabrik سبک‌تر است. ستون highway نوع راه را نشان می‌دهد.

    صفحه HDX اول یک صفحه بررسی امنیتی کوتاه نشان می‌دهد؛ چند ثانیه صبر کنید تا صفحه داده باز شود. خود فایل‌ها از ایران دانلود می‌شوند.

  • تصویر گرافیکی ساختمان‌های ایران (HOT / HDX) روی نقشه ایران؛ دانلود داده GIS ایران

    ساختمان‌های ایران (HOT / HDX)

    جاده و OpenStreetMap

    محدوده ساختمان‌ها (همه عوارض با تگ building) از OpenStreetMap برای ایران. پوشش آن به فعالیت داوطلبان بستگی دارد؛ شهرها معمولاً کامل‌ترند و مناطق دورافتاده ممکن است ناقص باشند.

    • فرمت:SHP، GeoPackage، GeoParquet
    • قدرت تفکیک:برداری (پلیگون)
    • مجوز:ODbL؛ ذکر OpenStreetMap الزامی است

    باز کردن در ArcGIS Pro / QGIS: فایل بزرگ است؛ در QGIS بهتر است GeoPackage را باز کنید و با مرز شهر Clip کنید.

    صفحه HDX اول یک صفحه بررسی امنیتی کوتاه نشان می‌دهد؛ چند ثانیه صبر کنید تا صفحه داده باز شود. خود فایل‌ها از ایران دانلود می‌شوند.

  • تصویر گرافیکی راه‌آهن و ایستگاه‌های ایران (HOT / HDX) روی نقشه ایران؛ دانلود داده GIS ایران

    راه‌آهن و ایستگاه‌های ایران (HOT / HDX)

    جاده و OpenStreetMap

    خطوط راه‌آهن، تراموا و ایستگاه‌ها (تگ railway) از OpenStreetMap برای ایران؛ مناسب برای تحلیل دسترسی و نقشه‌های حمل‌ونقل.

    • فرمت:SHP، GeoPackage، GeoJSON، KML
    • قدرت تفکیک:برداری
    • مجوز:ODbL؛ ذکر OpenStreetMap الزامی است

    باز کردن در ArcGIS Pro / QGIS: فایل KML را در Google Earth هم می‌توانید ببینید؛ برای تحلیل در GIS از SHP یا GeoPackage استفاده کنید.

    صفحه HDX اول یک صفحه بررسی امنیتی کوتاه نشان می‌دهد؛ چند ثانیه صبر کنید تا صفحه داده باز شود. خود فایل‌ها از ایران دانلود می‌شوند.

  • تصویر گرافیکی مراکز درمانی ایران (HOT / HDX) روی نقشه ایران؛ دانلود داده GIS ایران

    مراکز درمانی ایران (HOT / HDX)

    جاده و OpenStreetMap

    بیمارستان‌ها، درمانگاه‌ها، داروخانه‌ها و مطب‌ها (تگ‌های amenity و healthcare) از OpenStreetMap؛ مناسب برای تحلیل دسترسی به خدمات درمانی.

    • فرمت:SHP، GeoPackage، GeoJSON، KML
    • قدرت تفکیک:برداری (نقطه و پلیگون)
    • مجوز:ODbL؛ ذکر OpenStreetMap الزامی است

    باز کردن در ArcGIS Pro / QGIS: برای تحلیل فاصله تا نزدیک‌ترین بیمارستان از ابزار Near یا Buffer استفاده کنید.

    صفحه HDX اول یک صفحه بررسی امنیتی کوتاه نشان می‌دهد؛ چند ثانیه صبر کنید تا صفحه داده باز شود. خود فایل‌ها از ایران دانلود می‌شوند.

  • تصویر گرافیکی مراکز آموزشی ایران (HOT / HDX) روی نقشه ایران؛ دانلود داده GIS ایران

    مراکز آموزشی ایران (HOT / HDX)

    جاده و OpenStreetMap

    مدرسه‌ها، مهدکودک‌ها، کالج‌ها و دانشگاه‌ها (تگ‌های amenity و building) از OpenStreetMap برای ایران؛ مناسب برای مکان‌یابی و برنامه‌ریزی آموزشی.

    • فرمت:SHP، GeoPackage، GeoJSON، KML
    • قدرت تفکیک:برداری (نقطه و پلیگون)
    • مجوز:ODbL؛ ذکر OpenStreetMap الزامی است

    باز کردن در ArcGIS Pro / QGIS: برای پروژه‌های مکان‌یابی مدرسه با روش AHP، این لایه را همراه با جاده و جمعیت استفاده کنید.

    صفحه HDX اول یک صفحه بررسی امنیتی کوتاه نشان می‌دهد؛ چند ثانیه صبر کنید تا صفحه داده باز شود. خود فایل‌ها از ایران دانلود می‌شوند.

  • تصویر گرافیکی DEM ایران با دقت ۳۰ متر (SRTM 1 Arc-Second) روی نقشه ایران؛ دانلود داده GIS ایران

    DEM ایران با دقت ۳۰ متر (SRTM 1 Arc-Second)

    ارتفاع (DEM)

    مدل رقومی ارتفاع ماموریت راداری شاتل ناسا (فوریه ۲۰۰۰) با قدرت تفکیک ۳۰ متر. یکی از رایج‌ترین DEMها در آموزش‌ها، پایان‌نامه‌ها و تحلیل‌های حوضه آبریز، شیب و جهت شیب.

    • فرمت:GeoTIFF / HGT
    • قدرت تفکیک:۳۰ متر (۱ ثانیه قوسی)
    • مجوز:داده ناسا؛ بدون محدودیت استفاده (CC0)، ذکر منبع توصیه می‌شود

    باز کردن در ArcGIS Pro / QGIS: در EarthExplorer از Digital Elevation گزینه SRTM 1 Arc-Second Global را انتخاب کنید. چند کاشی را در ArcGIS Pro با Mosaic To New Raster یکی کنید.

    ورود به حساب USGS برای کاربران ایران محدود است و صفحه ورود از داخل ایران خطا می‌دهد؛ بنابراین دانلود از EarthExplorer معمولاً ممکن نیست. همین DEM با دقت ۳۰ متر در OpenTopography هم هست (برای برخی امکانات ثبت‌نام لازم است).

  • تصویر گرافیکی Copernicus DEM GLO-30 (۳۰ متر) روی نقشه ایران؛ دانلود داده GIS ایران

    Copernicus DEM GLO-30 (۳۰ متر)

    ارتفاع (DEM)

    مدل رقومی سطح (DSM) برنامه کوپرنیک اروپا که از ماموریت TanDEM-X بین سال‌های ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۵ تهیه شده است. چون DSM است، بالای ساختمان‌ها و پوشش گیاهی را نشان می‌دهد. نسخه ۹۰ متری (GLO-90) هم دارد.

    • فرمت:GeoTIFF، DTED
    • قدرت تفکیک:۳۰ متر (کاشی‌های ۱×۱ درجه)
    • مجوز:رایگان با مجوز Copernicus DEM؛ ذکر منبع الزامی است

    باز کردن در ArcGIS Pro / QGIS: با ثبت‌نام رایگان در Copernicus Data Space وارد Copernicus Browser شوید و کاشی‌های محدوده را بگیرید.

    دانلود از Copernicus Data Space نیاز به ثبت‌نام رایگان دارد. کاشی‌های همین DEM بدون ثبت‌نام از مخزن عمومی AWS هم دانلود می‌شوند.

  • تصویر گرافیکی ALOS World 3D-30m (AW3D30 نسخه ۴.۱) روی نقشه ایران؛ دانلود داده GIS ایران

    ALOS World 3D-30m (AW3D30 نسخه ۴.۱)

    ارتفاع (DEM)

    مدل رقومی سطح (DSM) آژانس فضایی ژاپن (JAXA) از تصاویر سنجنده نوری PRISM ماهواره ALOS با قدرت تفکیک حدود ۳۰ متر. نسخه ۴.۱ در سال ۲۰۲۴ منتشر شده است.

    • فرمت:GeoTIFF
    • قدرت تفکیک:حدود ۳۰ متر (کاشی ۱×۱ یا ۵×۵ درجه)
    • مجوز:رایگان برای استفاده تجاری و غیرتجاری طبق شرایط JAXA؛ ذکر منبع الزامی است

    باز کردن در ArcGIS Pro / QGIS: برای دانلود باید در سایت JAXA ثبت‌نام کنید؛ نام کاربری و رمز به ایمیل شما فرستاده می‌شود.

    دانلود نیاز به ثبت‌نام رایگان در سایت JAXA دارد.

  • تصویر گرافیکی تصاویر ماهواره لندست (USGS EarthExplorer) روی نقشه ایران؛ دانلود داده GIS ایران

    تصاویر ماهواره لندست (USGS EarthExplorer)

    تصاویر ماهواره‌ای

    آرشیو تصاویر لندست از دهه ۱۹۷۰ تا امروز. سنجنده OLI لندست ۸ و ۹ باندهای چندطیفی ۳۰ متری و باند پانکروماتیک ۱۵ متری دارد. مناسب برای NDVI، دمای سطح زمین و آشکارسازی تغییرات کاربری.

    • فرمت:GeoTIFF
    • قدرت تفکیک:۳۰ متر (پانکروماتیک ۱۵ متر)
    • مجوز:از سال ۲۰۰۸ رایگان؛ داده USGS در مالکیت عمومی است، با ذکر USGS

    باز کردن در ArcGIS Pro / QGIS: محصول Landsat Collection 2 Level-2 را بگیرید که تصحیح اتمسفری شده است. باندها را در ArcGIS Pro با Composite Bands ترکیب کنید.

    ورود به حساب USGS برای کاربران ایران محدود است و صفحه ورود از داخل ایران خطا می‌دهد؛ بنابراین دانلود از EarthExplorer معمولاً ممکن نیست. برای تصاویر ۱۰ تا ۳۰ متری می‌توانید از سنتینل ۲ یا EO Browser استفاده کنید (ثبت‌نام رایگان).

  • تصویر گرافیکی تصاویر ماهواره سنتینل ۲ (Copernicus Browser) روی نقشه ایران؛ دانلود داده GIS ایران

    تصاویر ماهواره سنتینل ۲ (Copernicus Browser)

    تصاویر ماهواره‌ای

    تصاویر چندطیفی سنتینل ۲ از تیر ۱۳۹۴ (ژوئیه ۲۰۱۵) تا امروز با ۱۳ باند: چهار باند ۱۰ متری، شش باند ۲۰ متری و سه باند ۶۰ متری. برای همه، از جمله کاربران تجاری، رایگان است.

    • فرمت:JPEG2000 در بسته SAFE
    • قدرت تفکیک:۱۰، ۲۰ و ۶۰ متر
    • مجوز:رایگان و آزاد طبق سیاست داده کوپرنیک؛ ذکر «Copernicus Sentinel data»

    باز کردن در ArcGIS Pro / QGIS: محصول Level-2A تصحیح اتمسفری شده است. در QGIS باندهای B04، B03 و B02 را برای تصویر رنگ طبیعی ترکیب کنید.

    برای دانلود، ثبت‌نام رایگان در Copernicus Data Space لازم است.

  • تصویر گرافیکی داده‌های اقلیمی WorldClim 2.1 روی نقشه ایران؛ دانلود داده GIS ایران

    داده‌های اقلیمی WorldClim 2.1

    اقلیم و بارش

    میانگین ماهانه دوره ۱۹۷۰ تا ۲۰۰۰ برای دمای کمینه، میانگین و بیشینه، بارش، تابش خورشیدی، سرعت باد و فشار بخار آب، به‌علاوه ۱۹ متغیر زیست‌اقلیمی (Bioclim).

    • فرمت:GeoTIFF (فشرده zip)
    • قدرت تفکیک:۳۰ ثانیه (حدود ۱ کیلومتر) تا ۱۰ دقیقه
    • مجوز:رایگان برای استفاده آموزشی و غیرتجاری؛ استفاده تجاری یا بازنشر بدون اجازه مجاز نیست

    باز کردن در ArcGIS Pro / QGIS: هر فایل zip شامل ۱۲ فایل GeoTIFF (یکی برای هر ماه) است. با Extract by Mask محدوده ایران را جدا کنید.

    سرور دانلود WorldClim از بعضی اینترنت‌های ایران کند است یا قطع می‌شود؛ اگر دانلود شروع نشد، بعداً دوباره امتحان کنید.

  • تصویر گرافیکی بارش روزانه تا سالانه CHIRPS نسخه ۳ روی نقشه ایران؛ دانلود داده GIS ایران

    بارش روزانه تا سالانه CHIRPS نسخه ۳

    اقلیم و بارش

    سری زمانی بارش از ۱۹۸۱ تا امروز که تخمین ماهواره‌ای را با داده ایستگاه‌ها ترکیب می‌کند. بین عرض ۶۰ درجه شمالی و جنوبی را پوشش می‌دهد و گام‌های زمانی روزانه، پنج‌روزه، دهه‌ای، ماهانه و سالانه دارد.

    • فرمت:GeoTIFF، NetCDF، BIL، COG
    • قدرت تفکیک:۰٫۰۵ درجه (حدود ۵ کیلومتر)
    • مجوز:مالکیت عمومی / CC BY 4.0

    باز کردن در ArcGIS Pro / QGIS: برای پایان‌نامه‌های هیدرولوژی، داده ماهانه را بگیرید و با Zonal Statistics میانگین بارش حوضه را حساب کنید.

  • تصویر گرافیکی نقشه پوشش زمین ۱۰ متری ESA WorldCover روی نقشه ایران؛ دانلود داده GIS ایران

    نقشه پوشش زمین ۱۰ متری ESA WorldCover

    پوشش زمین و خاک

    نقشه جهانی پوشش زمین سال‌های ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ با قدرت تفکیک ۱۰ متر که از تصاویر سنتینل ۱ و ۲ تهیه شده است.

    • فرمت:GeoTIFF
    • قدرت تفکیک:۱۰ متر
    • مجوز:CC BY 4.0؛ رایگان و بدون محدودیت استفاده با ذکر منبع

    باز کردن در ArcGIS Pro / QGIS: کاشی‌های محدوده را از نمایشگر WorldCover بگیرید و با Symbology بر اساس کلاس‌ها نمایش دهید.

  • تصویر گرافیکی نقشه ویژگی‌های خاک SoilGrids (۲۵۰ متر) روی نقشه ایران؛ دانلود داده GIS ایران

    نقشه ویژگی‌های خاک SoilGrids (۲۵۰ متر)

    پوشش زمین و خاک

    نقشه‌های جهانی ویژگی‌های خاک مثل pH، کربن آلی، چگالی ظاهری، درصد شن، سیلت و رس، ظرفیت تبادل کاتیونی و نیتروژن در شش عمق استاندارد.

    • فرمت:GeoTIFF
    • قدرت تفکیک:۲۵۰ متر
    • مجوز:CC BY 4.0؛ ذکر منبع الزامی است

    باز کردن در ArcGIS Pro / QGIS: برای مدل فرسایش RUSLE (عامل K) از لایه‌های شن، سیلت، رس و کربن آلی استفاده کنید.

  • تصویر گرافیکی تراکم جمعیت ایران WorldPop (۱۰۰ متر) روی نقشه ایران؛ دانلود داده GIS ایران

    تراکم جمعیت ایران WorldPop (۱۰۰ متر)

    جمعیت

    تخمین تعداد جمعیت در هر پیکسل برای ایران در سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۳۰. سیستم مختصات WGS84 و واحد آن تعداد نفر در هر پیکسل است.

    • فرمت:GeoTIFF
    • قدرت تفکیک:۳ ثانیه قوسی (حدود ۱۰۰ متر)
    • مجوز:CC BY 4.0

    باز کردن در ArcGIS Pro / QGIS: با Zonal Statistics as Table جمعیت هر شهرستان یا محدوده مطالعاتی را جمع بزنید.

    صفحه HDX اول یک صفحه بررسی امنیتی کوتاه نشان می‌دهد؛ چند ثانیه صبر کنید تا صفحه داده باز شود.

  • تصویر گرافیکی جمعیت در شش‌ضلعی‌های ۴۰۰ متری (Kontur) روی نقشه ایران؛ دانلود داده GIS ایران

    جمعیت در شش‌ضلعی‌های ۴۰۰ متری (Kontur)

    جمعیت

    جمعیت ایران در شش‌ضلعی‌های H3 با اندازه ۴۰۰ متر که از ترکیب چند منبع جهانی مثل GHSL ساخته شده است. چون برداری است، بدون کار با رستر هم قابل استفاده است.

    • فرمت:GeoPackage
    • قدرت تفکیک:شش‌ضلعی ۴۰۰ متری
    • مجوز:CC BY 4.0

    باز کردن در ArcGIS Pro / QGIS: فایل GeoPackage را در QGIS یا ArcGIS Pro باز کنید و ستون population را با رنگ‌بندی Graduated نمایش دهید.

    صفحه HDX اول یک صفحه بررسی امنیتی کوتاه نشان می‌دهد؛ چند ثانیه صبر کنید تا صفحه داده باز شود.

  • تصویر گرافیکی رودخانه‌های ایران HydroRIVERS روی نقشه ایران؛ دانلود داده GIS ایران

    رودخانه‌های ایران HydroRIVERS

    آب و رودخانه

    شبکه رودخانه‌هایی که حوضه آبریز حداقل ۱۰ کیلومتر مربع یا جریان متوسط حداقل ۰٫۱ مترمکعب بر ثانیه دارند، استخراج‌شده از HydroSHEDS با قدرت تفکیک ۱۵ ثانیه قوسی.

    • فرمت:SHP، Geodatabase
    • قدرت تفکیک:۱۵ ثانیه قوسی
    • مجوز:رایگان برای استفاده علمی، آموزشی و تجاری طبق مجوز HydroSHEDS

    باز کردن در ArcGIS Pro / QGIS: فایل منطقه‌ای یا جهانی را بگیرید و با مرز ایران Clip کنید. ستون ORD_STRA رتبه رودخانه (استرالر) است.

  • تصویر گرافیکی رودخانه‌ها و دریاچه‌ها برای نقشه کوچک‌مقیاس (Natural Earth) روی نقشه ایران؛ دانلود داده GIS ایران

    رودخانه‌ها و دریاچه‌ها برای نقشه کوچک‌مقیاس (Natural Earth)

    آب و رودخانه

    خطوط رودخانه‌ها و محور دریاچه‌ها در مقیاس ۱:۱۰ میلیون (نسخه ۵.۰.۰، حدود ۲ مگابایت). برای نقشه‌های موقعیت و نقشه‌های کشوری سبک مناسب است.

    • فرمت:SHP
    • قدرت تفکیک:۱:۱۰m
    • مجوز:مالکیت عمومی (Public Domain)

    باز کردن در ArcGIS Pro / QGIS: برای تحلیل دقیق مناسب نیست؛ فقط برای نمایش در نقشه‌های کوچک‌مقیاس از آن استفاده کنید.

  • تصویر گرافیکی آبراهه‌ها و پهنه‌های آبی ایران (HOT / HDX) روی نقشه ایران؛ دانلود داده GIS ایران

    آبراهه‌ها و پهنه‌های آبی ایران (HOT / HDX)

    آب و رودخانه

    رودخانه‌ها، نهرها، کانال‌ها، دریاچه‌ها و برکه‌ها (تگ‌های waterway و water) از OpenStreetMap برای ایران؛ مناسب برای نقشه پایه و تحلیل سیلاب.

    • فرمت:SHP، GeoPackage، GeoJSON، KML
    • قدرت تفکیک:برداری
    • مجوز:ODbL؛ ذکر OpenStreetMap الزامی است

    باز کردن در ArcGIS Pro / QGIS: پوشش آن به فعالیت داوطلبان بستگی دارد؛ برای کار دقیق با آبراهه‌های استخراج‌شده از DEM مقایسه کنید.

    صفحه HDX اول یک صفحه بررسی امنیتی کوتاه نشان می‌دهد؛ چند ثانیه صبر کنید تا صفحه داده باز شود. خود فایل‌ها از ایران دانلود می‌شوند.

داده‌ای با این عبارت پیدا نشد. عبارت کوتاه‌تری بنویسید یا دسته «همه» را بزنید. اگر داده خاصی لازم دارید، از طریق صفحه مشاوره یا تلفن ۰۹۱۲۰۴۳۸۸۷۴ بپرسید.
اینفوگرافیک نقشه راه دانلود داده GIS ایران: مرزهای اداری، جاده و OpenStreetMap، DEM، تصاویر ماهواره‌ای، اقلیم و بارش، پوشش زمین و خاک، جمعیت و رودخانه با منبع رسمی هر کدام
نقشه راه دانلود داده GIS ایران: ۸ دسته داده و منبع رسمی هر کدام

آموزش قدم‌به‌قدم دانلود داده از EarthExplorer و Geofabrik

بیشتر کاربران برای DEM و تصاویر ماهواره‌ای سراغ EarthExplorer و برای جاده و ساختمان سراغ Geofabrik می‌روند. مراحل هر دو را ساده نوشته‌ایم.

دانلود DEM و تصاویر لندست از USGS EarthExplorer

  1. ۱
    ساخت حساب رایگاندر صفحه ثبت‌نام USGS حساب بسازید و وارد EarthExplorer شوید.
  2. ۲
    انتخاب منطقهدر زبانه Search Criteria نام شهر را بنویسید یا روی نقشه چند نقطه بزنید تا محدوده ساخته شود. فایل KML یا Shapefile محدوده را هم می‌توانید بارگذاری کنید.
  3. ۳
    انتخاب دادهدر زبانه Data Sets، برای DEM مسیر Digital Elevation و سپس SRTM 1 Arc-Second Global را تیک بزنید. برای تصویر ماهواره‌ای، از بخش Landsat محصول Collection 2 Level-2 را انتخاب کنید.
  4. ۴
    فیلتر ابربرای لندست در زبانه Additional Criteria درصد ابر را محدود کنید تا تصاویر تمیزتر نمایش داده شوند.
  5. ۵
    دانلوددر زبانه Results روی آیکن Download Options بزنید و فرمت GeoTIFF را انتخاب کنید.
  6. ۶
    آماده‌سازیفایل را از حالت فشرده خارج کنید. اگر چند کاشی DEM دارید، در ArcGIS Pro با Mosaic To New Raster و در QGIS با Merge آن‌ها را یکی کنید و با مرز منطقه Clip کنید.

دانلود شیپ فایل جاده و ساختمان ایران از Geofabrik

  1. ۱
    باز کردن صفحه ایرانبه صفحه ایران در Geofabrik بروید. ثبت‌نام لازم نیست.
  2. ۲
    انتخاب فرمتفایل iran-latest-free.shp.zip را برای Shapefile یا iran-latest-free.gpkg.zip را برای GeoPackage دانلود کنید.
  3. ۳
    خارج کردن از حالت فشردههر لایه یک فایل جداست؛ مثلاً جاده‌ها gis_osm_roads_free_1، ساختمان‌ها gis_osm_buildings_a_free_1 و آبراهه‌ها gis_osm_waterways_free_1.
  4. ۴
    برش با مرز استانلایه را همراه با مرز استان (از کارت‌های بخش مرزهای اداری) باز کنید و با ابزار Clip فقط محدوده خود را نگه دارید.
  5. ۵
    تبدیل سیستم مختصاتداده‌ها در WGS84 هستند. برای اندازه‌گیری طول و مساحت، آن‌ها را با ابزار Project به UTM منطقه خود (زون‌های ۳۸ تا ۴۱ برای ایران) ببرید.

توجه برای کاربران داخل ایران: ورود به حساب USGS و در نتیجه دانلود از EarthExplorer از داخل ایران معمولاً ممکن نیست. برای DEM از SRTM در OpenTopography یا کاشی‌های Copernicus DEM در AWS (بدون ثبت‌نام) و برای تصویر ماهواره‌ای از Copernicus Browser استفاده کنید. Geofabrik بدون مشکل از ایران باز می‌شود.

قبل از استفاده در پروژه تجاری، مجوز هر داده را بخوانید. برای نمونه GADM و WorldClim فقط برای استفاده آموزشی و غیرتجاری رایگان‌اند، ولی داده‌های OpenStreetMap با ذکر منبع برای کار تجاری هم آزادند.

اگر لایه‌ها روی هم نمی‌افتند، معمولاً مشکل از سیستم مختصات است. راهنمای رفع مشکل سیستم مختصات در GIS را بخوانید. برای انتخاب فرمت تحویل هم GeoPackage یا Shapefile؟ را ببینید.

مقایسه DEMهای رایگان ایران: SRTM، Copernicus و ALOS

هر سه مدل رقومی ارتفاع با قدرت تفکیک حدود ۳۰ متر برای کل ایران در دسترس‌اند. تفاوت اصلی در زمان و روش برداشت و شرایط دانلود است.

مدل ارتفاعی روش و زمان برداشت قدرت تفکیک مجوز شرط دانلود نکته
SRTM 1 Arc-Second رادار شاتل ناسا، فوریه ۲۰۰۰ ۳۰ متر بدون محدودیت (CC0) حساب رایگان USGS یکی از رایج‌ترین DEMها در آموزش‌ها و پایان‌نامه‌ها
Copernicus DEM GLO-30 رادار TanDEM-X، ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۵ ۳۰ متر (نسخه ۹۰ متری هم دارد) رایگان با مجوز Copernicus DEM و ذکر منبع حساب رایگان Copernicus Data Space مدل رقومی سطح (DSM)؛ بالای ساختمان و پوشش گیاهی را نشان می‌دهد
ALOS AW3D30 نسخه ۴.۱ سنجنده نوری PRISM ماهواره ALOS (۲۰۰۶ تا ۲۰۱۱) حدود ۳۰ متر رایگان برای استفاده تجاری و غیرتجاری طبق شرایط JAXA ثبت‌نام در سایت JAXA DSM؛ نسخه ۴.۱ در سال ۲۰۲۴ با Copernicus DEM ترمیم شده است

برای استخراج حوضه آبریز و آبراهه از DEM، آموزش استخراج حوضه آبریز و شبکه آبراهه از DEM را دنبال کنید. اگر DEM شما چند کاشی است، اول آن‌ها را Mosaic کنید.

با این داده‌ها چه کار کنیم؟ دوره‌ها و آموزش‌های مرتبط

داشتن داده نیمی از کار است. در دوره‌های GISLAND یاد می‌گیرید همین لایه‌ها را تمیز، تحلیل و به نقشه حرفه‌ای تبدیل کنید.

آموزش‌های رایگان برای کار با همین داده‌ها

سؤالات پرتکرار درباره دانلود داده و شیپ فایل ایران

شیپ فایل استان‌های ایران را از کجا دانلود کنم؟

ساده‌ترین راه نقشه تعاملی بالای همین صفحه است: روی استان بزنید و فایل ZIP مرز استان و شهرستان‌هایش را (بر پایه geoBoundaries و OpenStreetMap، مجوز ODbL) بگیرید. منابع کامل کشوری هم GADM 4.1 (فقط برای استفاده غیرتجاری رایگان)، geoBoundaries و لایه OCHA در HDX هستند؛ دانلود لایه OCHA در حال حاضر در خود سرور HDX با خطا مواجه است.

شیپ فایل شهرستان‌های ایران رایگان است؟

بله. سطح ۲ در GADM 4.1 مرز شهرستان‌هاست و لایه OCHA در HDX هم سطح ۲ دارد. geoBoundaries تا سطح ۳ را هم ارائه می‌کند. سال تهیه هر منبع را چک کنید، چون تقسیمات کشوری ممکن است بعد از آن تغییر کرده باشد.

چطور DEM ایران با دقت ۳۰ متر دانلود کنم؟

اگر خارج از ایران هستید، EarthExplorer ساده‌ترین راه است: حساب رایگان USGS بسازید، محدوده را مشخص کنید، از Digital Elevation گزینه SRTM 1 Arc-Second Global را انتخاب کنید و GeoTIFF بگیرید. از داخل ایران ورود به حساب USGS معمولاً ممکن نیست؛ در این حالت SRTM را از OpenTopography یا کاشی‌های Copernicus DEM GLO-30 را بدون ثبت‌نام از مخزن عمومی AWS بگیرید. ALOS AW3D30 هم با ثبت‌نام رایگان در سایت JAXA در دسترس است.

کدام DEM رایگان برای ایران بهتر است؟

به کارتان بستگی دارد. SRTM در آموزش‌ها و پایان‌نامه‌ها رایج‌تر است. Copernicus GLO-30 داده جدیدتری دارد (۲۰۱۱ تا ۲۰۱۵) و ALOS AW3D30 از تصاویر نوری ساخته شده است. Copernicus و ALOS مدل رقومی سطح (DSM) هستند و بالای ساختمان و درخت را نشان می‌دهند. جدول مقایسه همین صفحه را ببینید.

لایه جاده‌های ایران را از کجا بگیرم؟

از خروجی OpenStreetMap ایران در Geofabrik (لایه gis_osm_roads_free_1) یا لایه جاده‌های ایران در HDX که تیم HOT منتشر می‌کند. هر دو مجوز ODbL دارند و باید «© OpenStreetMap contributors» را در نقشه ذکر کنید.

تصاویر ماهواره‌ای رایگان ایران را از کجا دانلود کنم؟

تصاویر سنتینل ۲ با باندهای ۱۰ متری از Copernicus Browser و تصاویر لندست با قدرت تفکیک ۳۰ متر از USGS EarthExplorer رایگان‌اند و برای هر دو یک حساب کاربری رایگان لازم است. ورود به حساب USGS از داخل ایران معمولاً ممکن نیست، ولی Copernicus Browser از ایران باز می‌شود.

آیا استفاده تجاری از این داده‌ها مجاز است؟

بیشتر آن‌ها بله، با ذکر منبع؛ مثل OpenStreetMap، WorldPop، ESA WorldCover، SoilGrids، Natural Earth و داده‌های ناسا و USGS. اما GADM و WorldClim فقط برای استفاده آموزشی و غیرتجاری رایگان‌اند. مجوز هر داده روی کارت آن نوشته شده است.

چرا شیپ فایل دانلودی روی نقشه جابه‌جا می‌افتد؟

تقریباً همه این داده‌ها در سیستم مختصات جغرافیایی WGS84 هستند. اگر لایه‌های دیگر شما UTM باشند یا سیستم مختصات فایل تعریف نشده باشد، لایه‌ها روی هم نمی‌افتند. با ابزار Project همه را به یک سیستم مختصات ببرید.

از داده تا نقشه حرفه‌ای، همراه GISLAND

داده‌ها را دانلود کردید؟ قدم بعدی یادگرفتن تحلیل است. در دوره ثبت‌نام کنید یا برای مشاوره پروژه و پایان‌نامه با ما تماس بگیرید.

این صفحه فقط به منابع رسمی لینک می‌دهد و هیچ فایلی روی GISLAND بازنشر نمی‌شود. نسخه، حجم و شرایط دانلود ممکن است در منبع تغییر کند؛ همیشه صفحه منبع را مرجع نهایی بدانید. داده‌های OpenStreetMap: © OpenStreetMap contributors.