مدیریت بحران با GIS
مدیریت بحران با GIS

عنوان کتاب

مدیریت بحران با GIS

  • نویسنده :میلاد قمری | سعید جوی زاده | مرضیه بذر افکن | سارا کاویانی
  • مترجمین :
  • گوینده :
  • موضوع : کاربرد gis در محیط زیست
  • سال انتشار :
  • قیمت : 80,000 تومان

توضیحات کتاب

امروزه GIS به یکی از مهم ترین ابزار پشتیبانی تصمیم گیری و مدیریت اطلاعات در همه ابعاد مدیریت بحران تبدیل شده است(شورای ملی تحقیقات،2007). در وهله اول از توانایی GIS در نمایش موقعیت بحران با کمک نقشه میتوان به عنوان نقش پشتیبانی در مدیریت اطلاعات نامید. البته نباید فراموش کرد که مدت زمان طولانی است نقشه ها در مدیریت بحران -مدتها قبل از توسعه GIS به کمک رایانه و داده های رقومی  (شکل 1-1) مورد استفاده قرار می گیرند.

مانند حیطه های دیگر از جمله مهندسی،برنامه ریزی شهری و حیطه نظامی، هدف عمده نقشه در مدیریت بحران شناخت بهتر بافت جغرافیایی بحران است.

در واقع بافت و محیط جغرافیایی بحران را می تواند به مثابه یک گزارشگر خبری در نظر گرفت که درباره ابعاد کیستی،کجایی،چرایی و چگونگی  موقعیت بحران سوالاتی را مطرح می کند.

نقشه ها قبل از هرچیزی می توانند اطلاعات مهمی درباره جنبه “کجایی(کجا)” بحران در اختیار ما قرار دهند:محل ساختمان های آسیب دیده کجاست؟مسیرهای مواصلاتی و جاده هایی که برای تخلیه افراد هنوز مسدود نشده اند کجا است؟مناطقی که بیشترین اسیب پذیری دربرابر تاثیرات سیل دارند کجا واقع شده اند؟  امکانات وتجهیزان را برای برنامهریزی در کجا باید مستقر کرد؟

از نظر بسیاری از کاربرانی که از  ابزار تهیه نقشه برای مدیریت بحران استفاده می کنند، مهمترین کارکرد نقشه ارایه اطلاعات فضایی است.در بخش های دیگر این کتاب ، ضمن ارایه مثال های زیادی از جنبه “کجایی(کجا)” در فرایند تهیه نقشه ، با نحوه ایجاد نقشه های پایه که مکان اتفاقات مختلف در یک موقعیت بحران را نشان می دهد آشنا خواهید شد.البته شایان ذکر است که نقشه ها را همچنین می توان برای تفسیر عمیق تر و استدلال بحران فراتر از مکان یابی حوادث مورد استفاده قرار داد.

برای مثال، از نقشه  می توان برای نشان دادن اینکه چه چیزی  و چه وقت در حال اتفاق افتادن است استفاده کرد.جنبه های “چیستی(چه چیزی)” و “زمانی( چه وقت)” نقشه برای نشان دادن فراینده در زمان بحران از اهمیت اساسی برخوردار است.چنانچه شکل ۱.۱ نشان می دهد،نقشه ردیابی تندباد را می توان برای نشان دادن طبقه و نوع آب و هوا در محل تندباد (تندباد،وافشار حاره ای،طوفان) و مسیر پیشرفت تندباد در گذر زمان استفاده کرد.این نوع کاربرد نمونه ای از کاربرد سنتی نقشه برای نشان دادن نوع اتفاق وزمان وقوع آن است که امروزه نیز بطور گسترده استفاده می شود.نکات مهم دیگری که درباره تاثیر نقشه درتعیین مکان وزمان حوادث  درخصوص اقدامات مدیریت بحران میتوان مورد توجه قرار داد عبارتند از:

گستره سیل چقدر است؟

چند نفر تحت تاثیر این بحران قرار گرفته اند؟

فرایندهای زیست محیطی واقع در منطقه که برای کاهش اثرات طوفان لازم است کدام است؟

در صورت ارسال کمک های امدادی از محل توزیع چه مدت طول می کشد تا این کمک ها وارد منطقه بحران شود؟

برای برنامه ریزی بحران چه منابعی در اختیار داریم؟

دو جنبه آخری که دربالادر خصوص کاربرد نقشه  ذکر شد بر تحلیل های عمیق تر نقشه دلالت دارد و نشان می دهد که چگونه از نقشه می توان برای تسهیل تصمیم گیری واستدلال در زمینه مدیریت بحران استفاده کرد.

منطقه چگونه نسبت به بحران آسیب پذیر شد؟

چرا تاثیرات بحران بر این منطقه نسبت به مناطق دیگر بیشتر است؟

برنامه وطرح بحران تا چه میزان می توان بصورت عملیاتی اجرا کرد؟

چرا در فرایند پاسخ به بحران مشکلاتی رخ داد؟

محیط فیزیکی را چگونه میتوان به بهترین نحو ممکن در برابر بلایای طبیعی محافظت کرد؟

چرا فرایند بهبود در یک منطقه نسبت به منطقه دیگر کندتر است؟

شناخت ابعاد “چگونگی” و””چرایی” بحران اغلب شامل یک فرایند تعامل بین نقشه خوان و خود نقشه است(MacEachren, 1995);). برای مثال، این تعامل برای شناخت و تفسیر علایم، رنگ ها و سایر جنبه های گرافیکی نقشه(فصل 2)  جهت افزایش دانش وقدرت استدلال و در نهایت تصمیم گیری ضروری است.GIS مدرن  با توجه به اینکه امکان تعامل پویا با نقشه و داده های آن را فراهم می کنند نقش کلیدی در این فرایند تعمل نقشه-کاربر نقشه ایفا می کنند.

 برای مثال، می توان جهت درک نحوه پیشرفت یک بحران ، به سرعت لایه های داده را با خاموش و روشن کردن و یا ثبت کردن  با هم مقایسه کرد.تعاملات پایه ای  مانند زوم کردن و panning امکان مشاهده سریع منطقه مورد نظر را فراهم می کند.همچنین قابلیت های جستار تعاملی به ما این امکان را میدهد تا به سرعت به اطلاعاتی که دسترسی به آنها مشکل است  دسترسی پیدا کنیم.برای درمیان گذاشتن داده با فرمت های مختلف با سایر تیم ههای مدیریت بحران می توان از تکنیک های تصویرسازی نقشه همراه با نمایش تصویری آنی  استفاده کرد که در بسیاری موارد به شناخت بیشتر موقعیت، تفسیر سریع تر و در نهایت تصمیم گیری بهتر و آگاهانه تر منجر می شود.

فرهنگ سازمانی

GIS وهشدار مکانی

امروزه نقشه ها می توانند امکان نمایش فیزیکی- و اغلب مجازی- موقعیت بحرانی را فراهم کنند.واژه” موقعیت” دارای معانی متعددی است.از یک منظر، موقعیت در ارتباط با GIS مجموعه ای کامل از عوامل جغرافیایی،تاریخی و غیره است که بطور باالقوه می توانند ضمن ارایه اطلاعات مهم ، اقدامات افرادی که برای رسیدن به هدفی در تلاش هستند را تحت تاثیر قرار دهد(Brezillon, 1999).

طبق تعریف دیکشنری  کالینز، موقعیت  بر ” نحوه واقع شدن، مکان یا وضعیت نسبت به محیط” دلالت دارد.بنابراین، موقعیت های بحران شامل  همه عواملی است که تیم مدیریت بحران باید برای هدایت و جهت دهی اقدامات در نظر گرفته شود.برای مثال،در واکنش به بحران مواردی مانند  وضعیت جاده ها به منظور ارایه کمک های امدادی ، مکان تیم های واکنش و قربانیان بحران،شرایط آب وهوا،و شرایط ساختان های آسیب دیده لحاظ شود.در این مواقع ممکن است تعداد بیشماری از عوامل در ارتباط با بحران وجود داشته باشد.به همین علت، GIS ابزاری بسیار مهم برای پشتیبانی از توسعه و آگاهی دادن در باره موقعیت بحرانی (مخصوصا در مواقعی که اطلاعات بلافاصله به روزمی شود) است.

به بیان ساده، هشدار موقعیتی یعنی آگاه یافتن از آنچه در حال اتفاق است.این واژه همچنین دارای ریشه های نظامی است.در چارچوب نظامی، شناخت موقعیت-مانند وضعیت و مکان نیروها،مکان دشمن،عوارض زمین،شهرهاو زیرساخت هایی مانند جاده ، رودخانه ها، صفوف چنگی و عوامل دیگر- نقش اساسی درتصمیم گیری دارند.

سرفصل های کتاب مدیریت بحران با GIS

فصل1: مروری بر کاربرد GIS در مدیریت بحران

  • 1-1 مقدمه
  • 1-2 GIS و جغرافیا
  • 1-3 مسئله: نیاز مستمر به بهبود وارتقای GIS در مدیریت بحران
  • 1-4 فرصت: افزایش آگاهی وشناخت نسبت به GIS و نقشه و حمایت از آنها
  • 1-5 تفکر فضایی و مدیریت بحران
  • 1-6 خلاصه فصل

فصل 2: مبانی اطلاعات مکانی ونقشه

  • 2-1 مقدمه
  • 2-2تصویرسازی(نگاشت) نقشه
  • 2-3 دستگاههای مختصات
  • 2-4 اصول اولیه کارتوگرافی
  • 2-5 طراحی نقشه های قابل استفاده در محیط GIS
  • 2-6 خلاصه فصل
  • تفکر کنید!

فصل 3: سیستم های اطلاعات مکانی

  • 3-1 مقدمه
  • 3-2 سیستم های اطلاعات مکانی (GIS)چیست؟
  • 3-3 شناخت مدل های داده های GIS
  • 3-4 فراداده های GIS
  • 3-5 فناوری GIS تخصصی
  • 3-6 خلاصه فصل
  • تفکر کنید!

فصل 4: مدیریت بحران و سیستم های اطلاعات جغرافیایی

  • 4-1 مقدمه
  • 4-2 چرخه مدیریت بحران
  • 4-3 نقش GIS در سیاست و اقدامات مربوط به مدیریت بحران
  • 4-4جامعه بین المللی مدیریت بحران و GIS
  • 4-5 خلاصه فصل
  • تفکر کنید!

فصل 5: سیستم های اطلاعات جغرافیایی و برنامه ریزی و آمادگی در برابر سوانح

  • 5-1 مقدمه
  • 5-2 فناوری و برنامه ریزی / آماده سازی مجموعه های داده
  • 5-3 دیدگاه های سازمانی
  • 5-4 استفاده از GIS برای پشتیبانی از فعالیت های برنامه ریزی و آماده سازی
  • 5-5 خلاصه فصل

فصل 6: سیستم های اطلاعات جغرافیایی و واکنش به بحران

  • 6-1 مقدمه
  • 6-2 جنبه های جغرافیایی آگاهی موقعیتی
  • 6-3 حجم زیاد و بی رویه داده های فضایی
  • 6-4 محصولات GIS در زمان واکنش به بلایا
  • 6-5 مردم و تهیه نقشه برای واکنش به بلایا- تهیه نقشه بحران و گزارش دهی به شهروندان
  • 6-6 خلاصه فصل
  • تفکر کنید!

فصل 7: سیستم های اطلاعات مکانی و بازیابی در زمان بلایا

  • 7-1 مقدمه
  • 7-2 جنبه های مکانی بازیابی بعد از بلایا
  • 7-3 استفاده از GIS برای پشتیبانی از فعالیت های بازیابی بعد از بلایا
  • 7-4 گذار از مرحله بازیابی به مرحله کاهش اثرات
  • 7-5 خلاصه فصل
  • تفکر کنید!

فصل 8: سیستمهای اطلاعات جغرافیایی و کاهش اثرات بلایا

  • 8-1 مقدمه
  • 8-2 آسیب پذیری
  • 8-3 تاب آوری
  • 8-4 سیاست کاهش اثرات بلایا و دیدگاه جهانی نسبت به GIS
  • 8-5 تکنیک های GIS برای کاهش اثرات بلایا
  • 8-6 خلاصه فصل
  • تفکر کنید!

فصل 9: موضوعات ویژه:آینده GIS در مدیریت بلایا، توسعهGIS برای مدیریت بلایا، مشاغل مرتبط با GIS و به روز کردن دانش خود

  • 9-1 مقدمه
  • 9-2 موضوعات ویژه
  • 9-3 آینده GIS در مدیریت بلایا
  • 9-4 خلاصه فصل
  • تفکر کنید!

فصل 10: مطالعه موردی

  • 10-1مطالعه موردی: بورکینو فاسو- بلایای و بحرانهای طبیعی در کشورهای در حال توسعه
  • 10-2 GIS و برنامه ریزی برای مدیریت بحران از دیدگاه سازمان ملل

دیدگاهها

  1. best cryptocurrency to trade

    I think you have remarked some very interesting details, thankyou for the post.

    https://bscscan.com/token/0xcd0dcfa92b0be5041a58c2bae41a2b51fe9a8a02

  2. best cryptocurrency to buy now

    Hello There. I discovered your blog the use of msn. That is a very well written article. I’ll make sure to bookmark it and come back to read extra of your useful information. Thank you for the post. I’ll definitely return.

    https://www.binance.com/en-GB/price/zloadr

  3. best cryptocurrency to invest in

    I have been absent for some time, but now I remember why I used to love this blog. Thanks , I¦ll try and check back more often. How frequently you update your web site?

    https://etherscan.io/token/0xbdfa65533074b0b23ebc18c7190be79fa74b30c2

  4. videos corporativos

    I conceive this website contains some very superb information for everyone :D. “America is not merely a nation but a nation of nations.” by Lyndon B. Johnson.

    https://videocontent.es/videos/video-corporativo/

  5. videos corporativos

    I conceive this internet site holds some rattling superb information for everyone. “The best friend is the man who in wishing me well wishes it for my sake.” by Aristotle.

    https://videocontent.es/videos/video-corporativo/

  6. zorivare worilon

    Useful info. Lucky me I discovered your site by chance, and I am stunned why this twist of fate did not happened earlier! I bookmarked it.

    http://www.zorivareworilon.com/

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.