ساخت ژئودیتابیس در آرک‌جی‌ای‌اس پرو

تا اینجای سری بیشتر با داده‌هایی کار کردیم که از قبل وجود داشتند. اما در هر پروژه‌ی جدی، روزی می‌رسد که باید ساختار داده را خودتان طراحی کنید: چه لایه‌هایی لازم است، هر لایه چه فیلدهایی دارد، چه مقادیری مجاز است و داده‌ها چطور دسته‌بندی شوند. ساخت ژئودیتابیس در ArcGIS Pro پاسخ این نیاز است. در این آموزش ArcGIS Pro یاد می‌گیرید ژئودیتابیس بسازید، کلاس عارضه و Feature Dataset ایجاد کنید و با Domain و Subtype از همان ابتدا جلوی ورود داده‌ی نادرست را بگیرید.

یک ژئودیتابیس خوب طراحی‌شده، نیمی از کنترل کیفیت داده را پیش از شروع ویرایش انجام می‌دهد. اگر سیاست مختصات پروژه را در فصل هفتم: سیستم مختصات در ArcGIS Pro مشخص کرده‌اید، اینجا آن را در قالب یک Feature Dataset اجرا می‌کنیم. ژئودیتابیس پیش‌فرضی که هنگام ساخت پروژه در ArcGIS Pro ساخته می‌شود هم نقطه‌ی شروع خوبی برای تمرین‌های این فصل است.

🗄️ ژئودیتابیس چیست و چه انواعی دارد؟

ژئودیتابیس قالب بومی Esri برای ذخیره‌ی داده‌ی مکانی است. برخلاف Shapefile که هر لایه چند فایل جداگانه است، ژئودیتابیس یک ظرف واحد است که کلاس‌های عارضه، جدول‌ها، رسترها و قوانین رفتاری (دامنه، زیرگروه، رابطه، توپولوژی و قوانین توصیفی) را با هم نگه می‌دارد.

🆕 ساخت ژئودیتابیس فایلی جدید

دو راه برای ساخت ژئودیتابیس فایلی وجود دارد: از پنجره‌ی Catalog یا با ابزار ژئوپروسسینگ.

🗂️ روش اول: از پنجره‌ی Catalog

1. ۱در پنجره‌ی Catalog به پوشه‌ای بروید که ژئودیتابیس باید در آن ساخته شود (مثلاً پوشه‌ی پروژه زیر Folders).
2. ۲روی پوشه راست‌کلیک کنید و New > File Geodatabase را بزنید.
3. ۳یک نام کوتاه، انگلیسی و بدون فاصله بنویسید؛ مثلاً CityUtilities.gdb و Enter بزنید.
4. ۴برای اینکه خروجی ابزارها به این ژئودیتابیس برود، روی آن راست‌کلیک کنید و Make Default را بزنید.

🛠️ روش دوم: ابزار Create File Geodatabase

1. ۱در پنجره‌ی Geoprocessing ابزار Create File Geodatabase را باز کنید.
2. ۲در File Geodatabase Location پوشه‌ی مقصد و در File GDB Name نام را وارد کنید.
3. ۳در File Geodatabase Version گزینه‌ی Current را نگه دارید تا همه‌ی قابلیت‌های جدید پشتیبانی شوند.
4. ۴Run را بزنید. ابزار Create Mobile Geodatabase هم به همین شکل ژئودیتابیس موبایل می‌سازد.

🧱 ساخت کلاس عارضه (Feature Class)

کلاس عارضه مجموعه‌ای از عوارض با یک نوع هندسه (نقطه، خط، چندضلعی، چندنقطه یا Multipatch)، یک سیستم مختصات و مجموعه‌ای از فیلدهای مشترک است. ArcGIS Pro برای ساخت آن یک راهنمای مرحله‌ای دارد.

1. ۱در Catalog روی ژئودیتابیس (یا یک Feature Dataset داخل آن) راست‌کلیک کنید و New > Feature Class را بزنید. راهنمای Create Feature Class باز می‌شود.
2. ۲در صفحه‌ی Define، در Name نام فنی (مثلاً WaterPipes)، در Alias نام نمایشی (مثلاً «لوله‌های آب») و در Feature Class Type نوع هندسه را انتخاب کنید؛ مثلاً Line.
3. ۳اگر عوارض ارتفاع دارند، گزینه‌ی Z values و اگر اندازه‌ی مسیر دارند (مثل کیلومترشمار جاده)، M values را فعال کنید. این گزینه‌ها بعداً قابل تغییر نیستند.
4. ۴Next را بزنید. در صفحه‌ی Fields فیلدهای پیش‌فرض (OBJECTID و Shape) دیده می‌شوند. روی ردیف Click here to add a new field کلیک کنید و فیلدها را اضافه کنید.
5. ۵برای هر فیلد Field Name، Alias، Data Type و در صورت متنی بودن Length را تعیین کنید.
6. ۶در صفحه‌ی Spatial Reference سیستم مختصات را انتخاب کنید؛ مثلاً WGS 1984 UTM Zone 39N. اگر کلاس داخل Feature Dataset ساخته می‌شود، این صفحه نمایش داده نمی‌شود چون سیستم از دیتاست به ارث می‌رسد.
7. ۷در صفحه‌ی Tolerance و Resolution مقادیر پیش‌فرض را نگه دارید، مگر آنکه دلیل مشخصی برای تغییر داشته باشید.
8. ۸در صفحه‌ی Storage (برای ژئودیتابیس سازمانی) کلمه‌ی کلیدی پیکربندی را بررسی کنید و Finish را بزنید.

🔤 انتخاب نوع داده‌ی فیلدها

📁 ساخت Feature Dataset

Feature Dataset پوشه‌ای داخل ژئودیتابیس است که کلاس‌های عارضه‌ی مرتبط با یک سیستم مختصات مشترک را کنار هم نگه می‌دارد. برای قابلیت‌هایی مثل توپولوژی، شبکه‌ی هندسی و Utility Network، کلاس‌ها حتماً باید داخل یک Feature Dataset باشند.

1. ۱در Catalog روی ژئودیتابیس راست‌کلیک کنید و New > Feature Dataset را بزنید؛ ابزار Create Feature Dataset باز می‌شود.
2. ۲در Feature Dataset Name نامی مثل WaterNetwork بنویسید.
3. ۳در Coordinate System سیستم مختصات پروژه را انتخاب کنید. همه‌ی کلاس‌های داخل این دیتاست همین سیستم را خواهند داشت.
4. ۴Run را بزنید.
5. ۵برای ساخت کلاس جدید داخل آن، روی دیتاست راست‌کلیک کرده و New > Feature Class را بزنید. برای انتقال کلاس‌های موجود، از Import > Feature Class(es) روی دیتاست استفاده کنید یا آن‌ها را بکشید و رها کنید.

➕ افزودن و مدیریت فیلدها پس از ساخت

پس از ساخت کلاس، معمولاً به فیلدهای بیشتری نیاز پیدا می‌کنید. Fields View مرکز مدیریت فیلدهاست.

1. ۱روی کلاس عارضه در Catalog یا لایه در Contents راست‌کلیک کنید و Data Design > Fields را بزنید. نمای Fields باز می‌شود و زبانه‌ی موقعیتی Fields در ریبون ظاهر می‌شود.
2. ۲در زبانه‌ی Fields روی New کلیک کنید یا در پایین جدول روی ردیف Click here to add a new field کلیک کنید.
3. ۳نام، Alias، نوع داده، طول (برای متن) و در صورت نیاز Default (مقدار پیش‌فرض) و Domain را وارد کنید.
4. ۴تیک ستون Allow NULL را برای فیلدهایی که نباید خالی بمانند بردارید (فقط هنگام ساخت فیلد قابل تعیین است).
5. ۵برای فیلدهایی که زیاد در کوئری استفاده می‌شوند، در Catalog از Properties کلاس و زبانه‌ی Indexes یک Attribute Index بسازید تا جست‌وجو سریع‌تر شود.
6. ۶در زبانه‌ی Fields روی Save کلیک کنید. تا Save نزنید، تغییرات اعمال نمی‌شوند.

📚 ساخت Domain با مقادیر کدی (Coded Value Domain)

Domain مجموعه‌ی قوانینی است که مقادیر مجاز یک فیلد را تعیین می‌کند. با Domain، کاربر به جای تایپ آزاد، از یک فهرست انتخاب می‌کند و امکان ورود «مسکونی»، «مسکونى» و «Residential» برای یک مفهوم از بین می‌رود. Domain در سطح ژئودیتابیس تعریف می‌شود و می‌تواند به فیلدهای چند کلاس نسبت داده شود.

🛠️ مراحل ساخت Coded Value Domain از نمای Domains

1. ۱در Catalog روی ژئودیتابیس راست‌کلیک کنید و Domains را بزنید (در برخی نسخه‌ها زیر Data Design > Domains). نمای Domains باز می‌شود.
2. ۲در زبانه‌ی Domains ریبون روی New Domain کلیک کنید یا در جدول بالا روی ردیف خالی کلیک کنید.
3. ۳در Domain Name نامی مثل PipeMaterial و در Description توضیحی مثل «جنس لوله» بنویسید.
4. ۴Field Type را مطابق نوع فیلدی که Domain به آن نسبت داده می‌شود انتخاب کنید؛ مثلاً Short. نوع Domain و فیلد باید یکی باشند.
5. ۵Domain Type را Coded Value Domain بگذارید.
6. ۶در جدول پایین، برای هر مقدار یک ردیف اضافه کنید: در Code عدد (مثلاً ۱) و در Description توضیح فارسی (مثلاً «چدن داکتیل»).
7. ۷Split Policy و Merge Policy را بر اساس رفتار مطلوب تعیین کنید (توضیح در ادامه).
8. ۸در زبانه‌ی Domains روی Save کلیک کنید.

🔗 نسبت دادن Domain به فیلد

1. ۱Fields View کلاس عارضه (مثلاً WaterPipes) را باز کنید.
2. ۲در ردیف فیلد Material، روی ستون Domain کلیک کنید و از فهرست PipeMaterial را انتخاب کنید.
3. ۳Save را بزنید.
4. ۴جدول توصیفی یا پنجره‌ی Attributes را باز کنید؛ فیلد Material اکنون فهرست کشویی با توضیحات فارسی دارد، در حالی که در پایگاه داده کد عددی ذخیره می‌شود.

📏 Range Domain

برای مقادیر عددی پیوسته، Range Domain حداقل و حداکثر مجاز را تعیین می‌کند. در نمای Domains، Domain Type را Range Domain بگذارید و Minimum و Maximum را وارد کنید؛ مثلاً قطر لوله ۵۰ تا ۱۲۰۰. توجه کنید که Range Domain مانع تایپ مقدار خارج از محدوده در پنجره‌ی Attributes نمی‌شود، اما با ابزار Validate در زبانه‌ی Edit یا هنگام Calculate Field با Enforce Domains، مقادیر نامعتبر شناسایی می‌شوند.

✂️ سیاست‌های Split و Merge در Domain

این سیاست‌ها همان رفتاری هستند که در فصل چهارم: ویرایش عوارض در ArcGIS Pro هنگام Split و Merge دیدیم. سیاست‌های Coded Value Domain فقط Default و Duplicate را پشتیبانی می‌کنند، چون تقسیم یا جمع کد معنی ندارد؛ برای فیلدهای عددی بدون Domain هم می‌توانید سیاست را در نمای Fields تعیین کنید.

🧹 نگهداری Domainها در طول عمر پروژه

Domainها مثل هر بخش دیگر ژئودیتابیس نیاز به نگهداری دارند. چند کار رایج:

• افزودن مقدار جدید: در نمای Domains ردیف جدیدی به جدول کدها اضافه و Save کنید، یا از ابزار Add Coded Value To Domain استفاده کنید. فیلدهایی که این Domain را دارند بلافاصله گزینه‌ی جدید را نشان می‌دهند.
• حذف مقدار: پیش از حذف یک کد، با Select By Attributes مطمئن شوید هیچ عارضه‌ای آن مقدار را ندارد؛ وگرنه آن عوارض مقدار «بدون توضیح» پیدا می‌کنند.
• مرتب‌سازی کدها: ابزار Sort Coded Value Domain ترتیب نمایش فهرست کشویی را بر اساس کد یا توضیح مرتب می‌کند.
• استفاده‌ی مشترک: یک Domain مثل YesNo یا Condition (خوب، متوسط، بد) را برای ده‌ها فیلد در کلاس‌های مختلف به کار ببرید؛ لازم نیست برای هر فیلد Domain جدا بسازید.
• حذف Domain: ابتدا آن را از همه‌ی فیلدها جدا کنید (ابزار Remove Domain From Field) و سپس حذف کنید.

🏷️ ساخت Subtype (زیرگروه)

Subtype یک کلاس عارضه را به دسته‌هایی تقسیم می‌کند که در یک جدول ذخیره می‌شوند اما رفتار متفاوت دارند. مثلاً لایه‌ی لوله‌ها می‌تواند سه Subtype داشته باشد: خط انتقال، شبکه‌ی توزیع و انشعاب. هر Subtype می‌تواند مقادیر پیش‌فرض و Domainهای متفاوت داشته باشد؛ مثلاً قطر مجاز خط انتقال ۳۰۰ تا ۱۲۰۰ و قطر انشعاب ۱۶ تا ۶۳ میلی‌متر.

🛠️ مراحل ساخت Subtype

1. ۱مطمئن شوید کلاس یک فیلد عدد صحیح (Short یا Long) برای کد Subtype دارد؛ مثلاً PipeType. اگر ندارد، آن را در Fields View بسازید و Save کنید.
2. ۲روی کلاس در Catalog راست‌کلیک کنید و Data Design > Subtypes را بزنید. نمای Subtypes باز می‌شود.
3. ۳در زبانه‌ی Subtypes ریبون روی Create/Manage کلیک کنید و فیلد PipeType را به‌عنوان Subtype Field انتخاب کنید.
4. ۴در جدول نمای Subtypes، برای هر دسته یک ردیف اضافه کنید: کد ۱ با نام «خط انتقال»، کد ۲ «شبکه‌ی توزیع» و کد ۳ «انشعاب».
5. ۵در ستون‌های هر فیلد، برای هر Subtype مقدار پیش‌فرض و Domain را تعیین کنید؛ مثلاً برای «انشعاب» Domain قطر کوچک.
6. ۶Subtype پیش‌فرض (Default Subtype) را مشخص کنید؛ عوارضی که بدون انتخاب Subtype ساخته شوند این مقدار را می‌گیرند.
7. ۷روی Save کلیک کنید.

📎 جدول، پیوست و رستر در ژئودیتابیس

ژئودیتابیس فقط برای کلاس عارضه نیست. سه نوع آیتم دیگر هم در کار روزمره بسیار مفیدند:

📋 جدول مستقل (Table)

برای داده‌هایی که موقعیت مکانی ندارند، مثل فهرست مشترکان، سوابق بازدید یا پروانه‌ها، یک جدول بسازید: روی ژئودیتابیس راست‌کلیک و New > Table را بزنید. مراحل ساخت فیلدها مثل کلاس عارضه است. جدول‌ها از Domain و Subtype هم پشتیبانی می‌کنند و با Relationship Class به کلاس‌های عارضه وصل می‌شوند.

📷 پیوست‌ها (Attachments)

اگر می‌خواهید به هر عارضه عکس، PDF یا فایل دیگری پیوست کنید (مثلاً عکس شیر یا نقشه‌ی اجرایی لوله)، روی کلاس عارضه راست‌کلیک کنید و Manage > Attachments را فعال کنید یا ابزار Enable Attachments را اجرا کنید. ArcGIS Pro یک جدول پیوست و یک Relationship Class می‌سازد. از آن پس در پنجره‌ی Attributes، بخش پیوست‌ها برای افزودن فایل در دسترس است و در Pop-up هم نمایش داده می‌شود. پیوست‌ها داخل ژئودیتابیس ذخیره می‌شوند و حجم آن را بالا می‌برند؛ برای عکس‌های زیاد، حجم و فشرده‌سازی را در نظر بگیرید.

🖼️ رستر و موزاییک دیتاست

تصاویر هوایی و DEM را می‌توانید به شکل Raster Dataset داخل ژئودیتابیس ذخیره کنید (ابزار Raster To Geodatabase یا Copy Raster) یا برای مجموعه‌های بزرگ تصویر، یک Mosaic Dataset بسازید که تصاویر را بدون کپی فیزیکی مدیریت و یکپارچه نمایش می‌دهد. برای پروژه‌های کوچک، نگه داشتن رسترها به‌صورت فایل TIFF در پوشه‌ی پروژه هم کاملاً قابل قبول است.

🏷️ قواعد نام‌گذاری و مستندسازی آیتم‌های ژئودیتابیس

• نام‌ها با حرف انگلیسی شروع شوند و فقط حرف، عدد و خط زیر داشته باشند؛ فاصله، خط تیره و حروف فارسی در نام فنی ممنوع.
• از واژه‌های رزرو پایگاه داده مثل DATE، ORDER، USER و SELECT به‌عنوان نام فیلد استفاده نکنید.
• یک الگوی ثابت انتخاب کنید؛ مثلاً PascalCase برای کلاس‌ها (WaterPipes) و پیشوند حوزه برای گروه‌ها (Wtr_، Swr_).
• Alias فارسی را برای همه‌ی کلاس‌ها و فیلدها وارد کنید تا کاربران نهایی نام خوانا ببینند.
• برای هر کلاس متادیتا بنویسید: روی آن در Catalog راست‌کلیک و Edit Metadata را بزنید و خلاصه، توضیحات، منبع، تاریخ، سیستم مختصات و محدودیت‌های استفاده را ثبت کنید.

📝 طراحی مدل داده پیش از ساخت ژئودیتابیس

مهم‌ترین بخش ساخت ژئودیتابیس در ArcGIS Pro پیش از باز کردن برنامه انجام می‌شود: طراحی روی کاغذ یا در یک جدول اکسل. ساعتی که برای طراحی می‌گذارید، روزها اصلاح بعدی را حذف می‌کند.

1. ۱نیازها را فهرست کنید: چه پرسش‌هایی باید با این داده جواب داده شود؟ مثلاً «طول لوله‌های آزبست در هر منطقه» یعنی به فیلد جنس و ارتباط با مناطق نیاز دارید.
2. ۲موجودیت‌ها را تعیین کنید: هر شیء دنیای واقعی (لوله، شیر، مشترک، منطقه) یک کلاس عارضه یا جدول.
3. ۳نوع هندسه را انتخاب کنید: شیر نقطه، لوله خط، منطقه چندضلعی؛ مشترکان بدون هندسه، جدول.
4. ۴فیلدها را بنویسید: نام فنی، Alias، نوع، طول، اجباری بودن و واحد هر فیلد.
5. ۵فهرست‌های بسته را پیدا کنید: هر فیلدی که مقادیر محدود دارد، کاندیدای Domain است.
6. ۶دسته‌ها را مشخص کنید: اگر یک کلاس دسته‌هایی با قوانین متفاوت دارد، Subtype طراحی کنید.
7. ۷روابط را ترسیم کنید: کدام کلاس‌ها با هم رابطه‌ی یک‌به‌چند دارند (مثلاً قطعه و پروانه) تا Relationship Class بسازید. (فصل سوم)
8. ۸قوانین مکانی را بنویسید: مثلاً «قطعات نباید هم‌پوشانی داشته باشند» که بعداً به توپولوژی تبدیل می‌شود. (فصل دهم)

📦 کپی و انتقال ساختار ژئودیتابیس

وقتی طراحی کامل شد، ممکن است بخواهید همان ساختار را برای شهر دیگری یا پیمانکار دیگری بفرستید، بدون داده. ArcGIS Pro چند راه دارد:

1. ۱روی ژئودیتابیس در Catalog راست‌کلیک کنید و Export > XML Workspace Document را بزنید.
2. ۲در ابزار، گزینه‌ی Schema only را انتخاب کنید تا فقط ساختار بدون عوارض صادر شود.
3. ۳مسیر و نام فایل XML را تعیین و Run را بزنید.
4. ۴در مقصد، یک ژئودیتابیس خالی بسازید و با ابزار Import XML Workspace Document فایل را وارد کنید. همه‌ی کلاس‌ها، Domainها، Subtypeها و روابط ساخته می‌شوند.

📱 ژئودیتابیس موبایل؛ گزینه‌ی قابل حمل

ژئودیتابیس موبایل یک فایل واحد SQLite است که برخلاف پوشه‌ی gdb، به‌راحتی با ایمیل یا فلش جابه‌جا می‌شود. از Domain، Subtype، رابطه و قوانین توصیفی پشتیبانی می‌کند و در برنامه‌های میدانی مبتنی بر ArcGIS Maps SDK هم قابل استفاده است. محدودیت اصلی آن تک‌کاربره بودن است. برای پروژه‌های دانشجویی، تحویل داده به کارفرما و کار آفلاین، ژئودیتابیس موبایل گزینه‌ی جذابی است؛ برای کار تیمی هم‌زمان روی یک داده، ژئودیتابیس سازمانی لازم است.

🧪 تمرین عملی: طراحی ژئودیتابیس شبکه‌ی آب یک محله

1. ۱یک جدول طراحی با سه کلاس (لوله، شیر، مخزن) و یک جدول (مشترکان) بنویسید.
2. ۲یک ژئودیتابیس فایلی به نام WaterNet.gdb بسازید و آن را Default کنید.
3. ۳یک Feature Dataset به نام Network با سیستم WGS 1984 UTM Zone 39N (یا منطقه‌ی شهر خودتان) بسازید.
4. ۴داخل آن کلاس خطی Pipes و نقطه‌ای Valves و Tanks را با فیلدهای طراحی‌شده ایجاد کنید.
5. ۵Coded Value Domain PipeMaterial با چهار جنس و Range Domain PipeDiameter بسازید و به فیلدها نسبت دهید.
6. ۶سه Subtype برای لوله‌ها (انتقال، توزیع، انشعاب) با Domain قطر متفاوت تعریف کنید.
7. ۷لایه را به نقشه اضافه کنید و با قالب‌های خودکار، سه لوله از سه Subtype ترسیم کنید.
8. ۸ساختار را با XML Workspace Document صادر و در یک ژئودیتابیس خالی دیگر وارد کنید.

🏙️ سناریوی واقعی: مهاجرت داده‌های یک شهرداری از شیپ‌فایل به ژئودیتابیس

واحد GIS یک شهرداری منطقه سال‌ها داده‌هایش را در ده‌ها شیپ‌فایل پراکنده نگه داشته است: معابر، قطعات، کاربری‌ها، تیرهای برق و فضای سبز. مشکل‌ها آشناست؛ نام فیلدها کوتاه و نامفهوم است، یک کاربری با سه املای متفاوت ثبت شده و کسی نمی‌داند کدام فایل نسخه‌ی نهایی است. مهاجرت منظم به ژئودیتابیس این‌طور انجام می‌شود:

1. ۱فهرست همه‌ی شیپ‌فایل‌ها، سیستم مختصات و صاحب هر داده را در یک جدول ثبت کنید و نسخه‌های تکراری را کنار بگذارید.
2. ۲یک File Geodatabase با یک Feature Dataset در سیستم مختصات رسمی پروژه بسازید.
3. ۳پیش از انتقال، Domainهای کاربری، جنس معبر و وضعیت را تعریف کنید تا داده از همان ابتدا با کد استاندارد وارد شود.
4. ۴هر شیپ‌فایل را با Feature Class To Feature Class و Field Map منتقل کنید و نام فیلدها را به نام‌های گویا تغییر دهید.
5. ۵با Calculate Field املاهای مختلف یک مقدار را به کد Domain تبدیل کنید و رکوردهای ناسازگار را جداگانه گزارش دهید.
6. ۶پس از تأیید نهایی، پوشه‌ی شیپ‌فایل‌ها را فقط‌خواندنی و بایگانی کنید تا کسی روی نسخه‌ی قدیمی کار نکند.

🐞 خطاهای رایج ساخت ژئودیتابیس و راه‌حل

❓ پرسش‌های متداول درباره ساخت ژئودیتابیس

🏁 جمع‌بندی

در این فصل مراحل کامل ساخت ژئودیتابیس در ArcGIS Pro را دیدید: انتخاب نوع ژئودیتابیس، ساخت ژئودیتابیس فایلی، طراحی و ساخت کلاس عارضه با فیلدهای مناسب، ساخت Feature Dataset برای اجرای سیستم مختصات مشترک، تعریف Domain مقادیر کدی و محدوده‌ای و ساخت Subtype با قوانین متفاوت. در فصل بعد یک قدم جلوتر می‌رویم و قابلیت‌های پیشرفته‌ی ژئودیتابیس را فعال می‌کنیم: Editor Tracking، فیلدهای GPS، Attribute Rules و Contingent Values.

🎓 اگر می‌خواهید این مباحث را با داده‌ی واقعی، تمرین تصحیح‌شده و پشتیبانی مدرس یاد بگیرید، سرفصل دوره آرک جی آی اس پرو گیس‌لند را ببینید. برای نصب نرم‌افزار هم راهنمای نصب آرک جی آی اس پرو و برای منابع مطالعه‌ی بیشتر صفحه‌ی کتاب آرک جی آی اس پرو را ببینید.

🔗 مطالب پایه‌ی مرتبط: آشنایی با رابط کاربری ArcGIS Pro، ساخت پروژه در ArcGIS Pro، افزودن داده در ArcGIS Pro و پیمایش نقشه و بوکمارک در ArcGIS Pro.