GIS سازمانی پیاده سازی زیرساخت، فرآیندها و ابزار GIS
GIS سازمانی پیاده سازی زیرساخت، فرآیندها و ابزار GIS در مقیاس در چارچوب یک سازمان است که بر اساس الگوهای رایج فناوری اطلاعات در روز شکل می گیرد. می توان آن را به عنوان زیرساختی در نظر گرفت که مجموعه ای از قابلیت ها و فرآیندی برای ایجاد و حفظ آن زیرساخت را ممکن می سازد. Enterprise GIS ذخیره سازی، به اشتراک گذاری و انتشار محصولات اطلاعات مکانی (داده ها، نقشه ها، برنامه ها) را در یک سازمان و فراتر از آن تسهیل می کند. GIS سازمانی در فرآیندهای کسب و کار، فرهنگ و زمینه یک سازمان یکپارچه شده و شکل می گیرد. پیاده سازی GIS سازمانی به دانش فناوری اطلاعات همه منظوره در زمینه تنظیم عملکرد، امنیت اطلاعات، نگهداری، قابلیت همکاری و حاکمیت داده نیاز دارد. فنآوریهای خاص توانمندسازی GIS سازمانی با گذشت زمان تغییر خواهند کرد،
- تعاریف
- تعریف GIS سازمانی
- ملاحظات مقیاس
- یکپارچه سازی فرآیند کسب و کار و حساسیت به بافت سازمانی
- قابلیت های عملکردی
- تقاطع GIS سازمانی و فناوری اطلاعات
- GIS سازمانی امروز
- مدل منطقی اجزای GIS سازمانی
API : رابط برنامه نویسی برنامه. مجموعه ای از مشخصات برای توابع، اشیاء، ساختارهای داده و پروتکل های ارتباطی که استفاده مجدد از کد را تسهیل می کند و برنامه نویسی را در سطح بالایی از انتزاع ممکن می کند. وب GIS و SOA به طور گسترده از API ها استفاده می کنند.
Cloud : رایانه شخص دیگری.
معماری سازمانی : عمل ارزیابی استراتژیک و مدلسازی فرآیندهای کسبوکار، نیازهای دادهها و فناوری در چارچوب یک سازمان برای تولید یک چشمانداز جامع فناوری اطلاعات و طرح پیادهسازی برای پیادهسازی مناسبترین راهحلهای فناوری برای کمک به آن سازمان در رسیدن به اهدافش.
GIS سازمانی : پیادهسازی زیرساختها، فرآیندها و ابزار GIS در مقیاس در چارچوب یک سازمان، که بر اساس الگوهای رایج فناوری اطلاعات در روز شکل میگیرد.
فناوری اطلاعات : فناوری اطلاعات فناوری رایانه و شبکه توانمندی که GIS بر اساس آن ساخته شده است. همچنین ICT (فناوری اطلاعات و ارتباطات).
OGC : کنسرسیوم فضایی باز، یک نهاد استاندارد برای داده ها و خدمات جغرافیایی.
PaaS : پلتفرم به عنوان یک سرویس. محاسبات، فضای ذخیرهسازی و سایر منابع سطح پایین انتزاع شدهاند، اما مشتریان در این سطح هنوز کار میکنند و مستقیماً با سیستمهای محاسباتی مجازیسازیشده مجزا که روی زیرساختهای ابری اجرا میشوند، تعامل دارند تا بار کاری خود را اجرا کنند.
REST : Representational State Transfer، مشخصات خدمات وب.
SaaS : نرم افزار به عنوان یک سرویس. یک الگوی پیاده سازی ابری که در آن یک برنامه کامل به عنوان یک راه حل کلید در دست به مشتری تحویل داده می شود. مشتری هیچ دانش یا تعامل مستقیمی با هیچ بخش از پشته فناوری فعال کننده زیر سطح برنامه ندارد.
SOA : معماری خدمات گرا. رویکردی که به موجب آن لایههای متفاوت سلسلهمراتب برنامه در رابطهای کاملاً مشخص شده جدا میشوند و از طریق HTTP/HTTPS از طریق پروتکلهایی مانند SOAP و REST ارتباط برقرار میکنند.
SOAP : پروتکل دسترسی ساده به اشیا، مشخصات خدمات وب.
طراحی معماری سیستم : فرآیند و مصنوع برنامه ریزی و تنظیم طراحی سیستم GIS، برنامه ریزی ظرفیت و عملکرد برای همسویی با نیازهای کاربر در زمینه پیاده سازی GIS سازمانی.
Web GIS / WebGIS : به عنوان یک اسم رایج، در کلیترین معنای، به ارائه قابلیت GIS از طریق HTTP اشاره دارد، همچنین یک اسم مناسب که توسط Esri برای خلاصه کردن قابلیتهای ArcGIS Enterprise و ArcGIS Online مجموعه نرمافزاری ابداع شده است. ~ 2018
خدمات وب : استانداردی برای ارتباط بین برنامه های کاربردی نرم افزاری که در آن داده ها از طریق پروتکل های HTTP مبادله می شوند.
GIS سازمانی پیاده سازی زیرساخت، فرآیندها و ابزار GIS در مقیاس در چارچوب یک سازمان است که بر اساس الگوهای رایج فناوری اطلاعات در روز شکل می گیرد. در استفاده متداول، اصطلاح Enterprise GIS هم فرآیند ایجاد GIS را به عنوان یک عملکرد مقیاس پذیر در یک سازمان که نیازهای خاص آن را پشتیبانی می کند و هم مصنوعات تکنولوژیکی چنین پیاده سازی را توصیف می کند. در شرایط کنونی، ما هر دو بعد GIS سازمانی را در نظر خواهیم گرفت.
مبانی مفهومی GIS سازمانی، شامل اهداف، منطق و نتایج مورد نظر، و همچنین فرآیندهای برنامه ریزی لازم برای ایجاد آن در یک سازمان، در طول زمان نسبتاً پایدار باقی مانده است، اما ماهیت فنی اجرای خاص GIS سازمانی، به عنوان تعریف شده توسط الگوهای برنامه نویسی، ابزارهای سخت افزاری و نرم افزاری، و معماری ها تغییر خواهد کرد، گاهی اوقات به طور چشمگیری، و با پیشرفت در فن آوری های توانمند تکامل می یابد.
2.1 به عنوان یک اسم, Enterprise GIS یک سیستم اطلاعات جغرافیایی است که از طریق کل یک سازمان یکپارچه شده است تا تعداد زیادی از کاربران بتوانند داده های مکانی و اطلاعات مربوط به آن را مدیریت، به اشتراک بگذارند و از آنها برای رفع نیازهای مختلف از جمله ایجاد، اصلاح، تجسم داده ها استفاده کنند. تجزیه و تحلیل و انتشار.» (ESRI 2007). این تعریف لزوماً شامل افراد، فرآیندها و فناوری می شود که به وسیله آنها داده های جغرافیایی، نقشه ها، برنامه ها و ابزارها در یک سازمان ادغام شده و در چارچوب آن مستقر می شوند. همانطور که یک الگوی پیاده سازی سیستم را توصیف می کند، این تعریف هم تکنولوژی است (یا باید باشد) و هم از نظر فروشنده خنثی است. به این ترتیب، یک GIS سازمانی محصولی نیست که بتوان آن را خریداری کرد، بلکه بهطور ارگانیک در سازمان از طریق چارچوببندی متمرکز بر فرآیند این اصطلاح که در زیر توضیح داده شده است، ایجاد میشود.
2.2 به عنوان یک فرآیند ، GIS سازمانی شامل برنامه ریزی، مدیریت و مراحل بهبود مکرر است که در چارچوب یک سازمان برای شناسایی الزامات عملکردی یک سازمان، تبدیل نیازهای تجاری به محصولات اطلاعات مکانی، ایجاد یک زیرساخت فنی با عملکرد خوب انجام می شود. برای ارائه و انتشار آن محصولات و ادغام آن در فرآیندها و فرهنگ تجاری یک سازمان. از این نظر، “Enterprise GIS” کاری است که مدیران GIS و معماران سیستم انجام می دهند، نه فقط ایجاد می کنند. توصیفات “متعارف” یک رویکرد فرآیند گرا به GIS در تاملینسون (2005) یافت شده و توسط پیترز (2012) گسترش یافته است.
دکتر راجر تاملینسون (2005) یک روش برنامه ریزی برای GIS در چارچوب یک سازمان ارائه می دهد که به 9 مرحله گسسته و عمدتاً متوالی تقسیم می شود.
- هدف استراتژیک را در نظر بگیرید.
- برای برنامه ریزی برنامه ریزی کنید.
- برگزاری سمینار فناوری
- محصولات اطلاعاتی را شرح دهید.
- محدوده سیستم را تعریف کنید.
- طراحی داده ایجاد کنید.
- یک مدل داده منطقی انتخاب کنید.
- الزامات سیستم را تعیین کنید.
- تجزیه و تحلیل سود- هزینه، مهاجرت و ریسک.
- یک برنامه اجرایی تهیه کنید.
این فرآیند شبیه رویکرد “آبشار” آشنا در مهندسی نرم افزار است، تا جایی که شناسایی موارد و فرآیندهای استفاده تجاری را به عنوان پیش نیاز تعریف عملیاتی مصنوعات مکانی برای ایجاد و مشخصات فنی یک سیستم برای تحویل آنها تجویز می کند. اگرچه تغییرات فرهنگی بعدی در فناوری اطلاعات و برنامهنویسی به سمت رویکردهای تکراری و چابک گرایش پیدا کرده است، این روش برنامهریزی مرجع سنگ محک برای بسیاری از پروژههای پیادهسازی GIS سازمانی بوده است و وجود یا تبعیت از چنین فرآیندی یکی از عوامل تعیینکننده متمایزکننده «GIS» است. ” از “ Enterprise GIS.
پیترز (2012) در “ساختن یک GIS” فاز طراحی سیستم GIS فنی فرآیند پیاده سازی GIS سازمانی (هشتمین گام در روش برنامه ریزی GIS تاملینسون)، با تمرکز ویژه بر نرم افزار Esri GIS و عملکرد پایگاه داده GIS سازمانی، لایه های زیرساخت لایه سرور وب و برنامه. از لحاظ مفهومی، او برای یک رویکرد یکپارچه شامل ارزیابی همزمان نیازهای کاربر و طراحی سیستم، که از آن به عنوان “طراحی معماری سیستم” یاد می کند، استدلال می کند.
راجر تاملینسون (1933-2014)، که به طور گسترده به عنوان “پدر GIS” و یک رویا در زمینه برنامه ریزی برای پیاده سازی GIS در یک سازمان شناخته می شود، وسعت و دامنه یک GIS سازمانی در یک سازمان را به شرح زیر توصیف می کند:
«سیستمهای سازمانی از نظر دامنه وسیعتر هستند و به کارکنان اجازه میدهند به دادهها در تمام بخشهای سازمان دسترسی داشته باشند و آنها را یکپارچه کنند. در اینجا، که به طور کامل با مأموریت سازمان همسو است، GIS نقش فعال تر و همه کاره تر را ایفا می کند. هدف این است که GIS یک جهت استراتژیک فعال را تقویت کند و از کل سازمان در طولانی مدت پشتیبانی کند. GIS سازمانی نیازهای تجاری بسیاری یا همه بخشها را برطرف میکند و به ابزاری قدرتمند در داخل سازمان تبدیل میشود.» (تاملینسون، 2007، 3).
از این چارچوب، ما ممکن است هم وسعت دامنه و هم جاسازی در بافت سازمانی را به عنوان ویژگی های تعریف کننده فناوری خنثی یک GIS سازمانی شناسایی کنیم. در حالی که دکتر تاملینسون مقیاس «تشکیلات» را به عنوان یک زمینه پیادهسازی که توسط «دپارتمان» و «سیستمهای انجمن/فدرال» تنظیم شده است، قرار میدهد، به منظور شفافسازی توضیحی، GIS «سازمانی» در بحث حاضر باید به معنای تمام پیادهسازیهای GIS باشد. بالاتر از مقیاس دپارتمان
4. یکپارچه سازی فرآیند کسب و کار و حساسیت به بافت سازمانی
شاید تنها ویژگی یک GIS «سازمانی» که آن را از پیادهسازیهای محلی یا دپارتمانی جدا میکند، سطح یکپارچگی آن با فرآیندهای تجاری یک سازمان باشد. در واقع، این تأکید بر زمینه سازمانی و تعبیه در فرهنگ – سطحی از خرید و سرمایه گذاری از سوی همه ذینفعان مرتبط – هسته اصلی تعریف اتخاذ شده توسط توماس (2009) است. در فرمولبندی وی، GIS هنگامی که شکافها را بین سیلوهای سازمانی پر میکند، به سطح «تجاری» رسیده است و از طریق کاربرد فراگیر خود، میزان درونیسازی یک «ما» را به عنوان مالکان مشترک سیستم توسط پایگاه کاربر افزایش داده است.
یک نقطه ارزش افزوده و تعیین کننده یک GIS سازمانی ارائه محصولات اطلاعات مکانی برای سیستم های اطلاعاتی متفاوت است. این قابلیت همکاری مستلزم درک فرآیندهای تجاری موجود (سیستمهای ثبت کجا هستند؟) و توانایی ایجاد پل ارتباطی با سیلوهای سازمانی و فناوری برای ملاقات کاربران در جایی که هستند با محصولات اطلاعاتی مورد نیاز آنها دارد. یک GIS سازمانی موفق به طور ارگانیک در یک زمینه سازمانی پرورش مییابد، به نیازهای آن پاسخ میدهد، و با مأموریت و هدف خود تکامل مییابد، و همچنین با تغییرات در فناوری توانمند همگام میشود.
زیربنای جریان تفکر سازمانی GIS به عنوان فرآیند، این مفهوم است که توسط کمبل (1999) به خوبی بیان شده است، که موفقیت یک پیاده سازی GIS مشروط به عواملی خاص برای زمینه سازمانی است که در آن انجام می شود. با استفاده از چارچوب “تعامل اجتماعی” تجربه پذیرش GIS در یک سازمان، پیاده سازی های GIS سازمانی به شدت تحت تاثیر فرهنگ های سازمانی قرار می گیرند و راه حل های فن آوری توسط زمینه شکل می گیرند (کمپبل، 1999). این دیدگاه نظری در واقع به حکمت غالب فرآیند برنامهریزی GIS که توسط تاملینسون و معاصرانش ارائه شده است، میگوید که الزامات کاربر و فرآیندهای تجاری باید به خوبی درک شوند تا به درستی عملیاتی شوند و خرید ایمن برای GIS برای موفقیت در سطح سازمانی انجام شود.
سازمانها GIS سازمانی را پیادهسازی میکنند زیرا نیاز به دسترسی به مجموعه خاصی از قابلیتها دارند که توسط GIS مستقل یا GIS با قابلیت همکاری محدود فعال نشده است. این قابلیت ها تابعی از مقیاس سیستم، پیچیدگی و ارتباط متقابل است و شامل موارد زیر است، اما محدود به آنها نیست:
5.1 ذخیره سازی متمرکز داده های مکانی .
این مؤلفه «back end» یک سیستم اطلاعات جغرافیایی سازمانی، سازمانها را قادر میسازد تا دادههایی را که ممکن است قبلاً در مناطق عملکردی توزیع شدهاند را در یک سیستم ثبت بسیار در دسترس، ادغام کنند. از مزایای این الگو می توان به افزایش دوام و در دسترس بودن داده ها، پشتیبانی از ویرایش چند کاربره، سهولت پشتیبان گیری و بازیابی، و انطباق آسان با توافق نامه های سطح سرویس (SLA) یا مقررات مربوط به محل داده ها و کنترل های امنیتی اشاره کرد.
5.2 ایمن سازی اشتراک و انتشار داده های مکانی، نقشه ها، برنامه ها و ابزارها .
یک سیستم اطلاعات جغرافیایی سازمانی می تواند به راحتی در زیرساخت های مدیریت هویت متمرکز ادغام شود تا یک فدراسیون آزاد از سیستم های ثبت نامتجانس. این در تمام سطوح منطقی معماری لایه برنامه صادق است: پایگاه داده، میان افزار، سرور برنامه و وب. بسته به الگوی پیاده سازی، به اشتراک گذاری داده های بین بخشی ممکن است در سطح پایگاه داده، در سطح خدمات وب، در سطح پورتال یا در سطح برنامه رخ دهد. بهترین روش IT همچنان باقی مانده است، و مدتی است که به مقامات مدیریت هویت مرکزی مانند Single Sign On موکول می شود، و نیاز به بخشی از GIS سازمانی برای رسیدگی به اطلاعات اعتباری حساس و از دیدگاه کاربران، حذف یک چیز اضافی است. اعتبار این امر در یک محیط GIS سازمانی بسیار آسان تر است.
5.3 Web GIS / اینترنت GIS قابلیت .
وب GISیک الگوی پیادهسازی است که در آن نقشهبرداری، تجزیه و تحلیل، مدیریت دادهها، جمعآوری و سایر عملکردهای اصلی یک GIS بر روی وب – از طریق پروتکلهای HTTP(S)، به مرورگرها و مجموعهای از مشتریان ارائه میشود (Fu & Sun، 2011). مهمتر از همه، وسیله ای برای انتشار محصولات اطلاعات GIS در داخل و خارج سازمان است. وب GIS به طور کلی تأثیری دگرگون کننده بر صنعت زمین فضایی داشته است، موانع استفاده از محصولات اطلاعات GIS را کاهش داده و آنها را در جامعه فراگیر کرده است (در حالی که به طور همزمان پیچیدگی های زیرساخت های توانمند را از بین می برد). بنابراین، این ممکن است قابل مشاهده ترین قابلیتی باشد که توسط یک سازمان در هنگام پیاده سازی یک GIS سازمانی به دست می آید، اما نتیجه یک پیاده سازی GIS سازمانی است، نه جایگزینی برای آن.
5.4 یکپارچه سازی سیستم
همه فرآیندهای تجاری در یک سازمان را نمی توان با استفاده از نرم افزار مشتری GIS یا اجزای سرور پشتیبانی کرد. در بیشتر سازمانها مجموعهای از دیگر سیستمهای اطلاعات سازمانی غیرمکانی وجود دارد که نیاز به ارائه خدمات یا مصرف خدمات از GIS سازمانی دارند. (مثال ها شامل، اما نه محدود به، CAD (طراحی به کمک رایانه)، ERP (برنامه ریزی منابع سازمانی)، BI (هوش تجاری)، مدیریت اسناد، و دریاچه های داده است.) پیترز (2012) خاطرنشان می کند که پیاده سازی GIS سازمانی احتمالاً خواهد بود. شامل تعداد قابل توجهی از ادغام با سایر سیستم های اطلاعاتی است. ادغام ها بر اساس (به عنوان مثال) اینکه آیا داده ها باید از یک سیستم به سیستم دیگر کپی شوند یا در جای خود قابل دسترسی هستند، چه GIS سیستم ثبت است یا نه، متفاوت است. و لایه سلسله مراتب نرم افزار Enterprise GIS که در آن اجزای متفاوت با هم ارتباط برقرار می کنند. به عنوان مثال، یک فرآیند Extract-Transform-Load (ETL) ممکن است برای تبدیل نقشه های CAD به کلاس های ویژگی GIS استفاده شود، در حالی که یک نمای مادی که توسط یک پرس و جو در یک پیوند پایگاه داده پر شده است ممکن است ویژگی های مرتبط با ویژگی های ETL’d را پر کند. برخی از سیستم های سازمانی دارندREST ful API که در سطح برنامه های وب GIS یا ابزارهای جمع آوری داده های سمت سرور مانند Esri GeoEvent Server قابل دسترسی هستند. برخی از بستههای هوش تجاری و تجزیه و تحلیل دادهها توانایی مصرف سرویسهای وب از یک GIS را دارند. برخی از سیستم ها توانایی پردازش بومی و ارائه خدمات وب OGC را دارند. ماهیت خاص ادغام ها به مجموعه ای از عوامل بستگی دارد. کافی است که برای بحث فعلی بگوییم که یکپارچه سازی سیستم به عنوان یک فرآیند GIS سازمانی برای ملاقات با کاربران در جایی که در فرآیند کسب و کار خود هستند و به طور مؤثر با سیستم هایی که برای انجام کار خود استفاده می کنند ارتباط برقرار می کند ضروری است.
5.5 ادغام عملکرد GIS سازمانی در سازمان .
پیاده سازی و بهره برداری Enterprise GIS نیازمند یک مجموعه مهارت منحصر به فرد است. برخی از مدارک مورد نیاز شامل عناصر تخصص موضوعی GIS (ماهیت دادههای مکانی، معماریهای نرمافزار GIS، نرمافزار مشتری GIS، APIها و ابزارهای برنامهنویسی GIS)، فناوری اطلاعات (مدیریت سیستم / ارائه خدمات ابری، تنظیم عملکرد، یکپارچهسازی سیستم، طراحی و مدیریت پایگاه داده)، و مدیریت (ساختار و فرهنگ سازمانی، فرآیندهای تجاری، سیاست ها، توسعه استانداردها). ذینفعان یک GIS سازمانی، که اغلب متخصصان موضوعی هستند، نمیخواهند فقط برای انجام کارشان بر همه این موارد مسلط شوند. صرفه جویی قابل توجهی در مقیاس در فاکتورگیری مسئولیتهای «سرور GIS» و «حاکمیت دادهها» به یک واحد تجاری با پشتیبانی مرکزی وجود دارد.
5.6 دموکراتیک شدن .
ظهور الگوی Web GIS، و زیرساختها و فرآیندهای GIS سازمانی که از این قابلیت پشتیبانی میکنند، منجر به دموکراتیکسازی فضای جغرافیایی شدهاند:
- دادهها (هم دسترسی به دادهها، مانند سایتهای داده باز در دسترس عموم، و هم ویرایش آن، مانند جمعسپاری یا اطلاعات جغرافیایی داوطلبانه).
- نقشه برداری (API هایی مانند Google Maps، ESRI JavaScript API، و بسیاری از ابزارهای دیگر در آن اکوسیستم، افراد عادی را قادر می سازد تا ارائه های نقشه برداری متقاعدکننده ای را بدون نیاز به نرم افزارهای پیچیده مشتری ایجاد کنند).
- برنامه ها (نماهای متمرکز از محصولات اطلاعات مکانی که منطق تجاری و تجربیات کاربر را در بر می گیرد که نیازهای خاص را برآورده می کند)؛
- ابزارها (روالهای تجزیه و تحلیل جغرافیایی را می توان بسته بندی کرد و در وب به عنوان خدمات وب ارائه کرد، که متخصصان زمین فضایی را قادر می سازد تا مدل ها و منطق تجاری خود را بدون نیاز به نرم افزار تخصصی به مخاطبان هدف ارائه دهند).
- و در واقع، تفکر («چرخش فضایی» در بسیاری از رشتههای دانشگاهی به عنوان موانعی برای استفاده از فرآیندهای تحلیلی GIS و تجسمها پدیدار شده است).
همانطور که در بالا توضیح داده شد، الگوی وب GIS که باعث فراگیر شدن و فراگیر شدن علوم زمین فضایی در بسیاری از نهادهای جامعه شده است، توسط زیرساخت ها و فرآیندهای GIS سازمانی فعال و “قدرت” می شود.
6. تقاطع GIS سازمانی و فناوری اطلاعات
ملاحظات مقیاس مرتبط با اجرای گسترده GIS در سازمان ایجاب می کند که آن را به عنوان یک «سیستم سازمانی» برابر در چارچوب یک سازمان در نظر بگیریم، و بنابراین پیاده سازی GIS سازمانی، و همچنین مدیریت و عملیات آنها در آینده، به شدت تمایل دارد. یکپارچه با (و گاهی اوقات بخشی از) واحد(های) فناوری اطلاعات که سایر عملکردهای فنی حیاتی را پشتیبانی می کند. به طور خلاصه، با افزایش مقیاس یک GIS، باید با همان روش و نظم و انضباط مشابه هر سیستم «سازمانی» دیگری در یک سازمان برخورد کرد، و این موضوع تعدادی از ملاحظات را معرفی میکند که بیشتر در چرخه فناوری اطلاعات است تا متخصصان GIS سنتی. . خواننده باید توجه داشته باشد که هر یک از ابعاد تمایز زیر بین GIS “شرکتی” و همتای مقیاس کوچکتر آن به طور کلی در خارج از قلمرو جغرافیایی نیز کاربرد دارد. اینها ملاحظات اساسی در ارتباط با یک برنامه یا سیستم هستند که به یک محدوده “سازمانی” مقیاس می شوند. آنچه در ادامه میآید ملاحظاتی است که نیاز به دانش و تعامل بیشتر با فناوری اطلاعات، نسبت به اجرای مستقل GIS دارد.
6.1 ملاحظات عملکرد
از آنجایی که محصولات اطلاعات GIS توسط مخاطبان گستردهتری قابل دسترسی است، باید دقت شود که سیستمهای پشتیبانیکننده آن بار کاری از نظر ظرفیت محاسباتی، ظرفیت ذخیرهسازی و ظرفیت شبکه، اندازه مناسبی داشته باشند. زیرشاخه Enterprise GIS-as-process طراحی معماری سیستم، تجزیه و تحلیل نیازهای کاربر GIS را با اندازه اجزای سیستم همسو می کند (پیترز، 2012) و ابزارها و روش های پیچیده ای برای برنامه ریزی برای CPU، حافظه و ذخیره سازی کافی برای مدیریت بارهای کاری پیش بینی شده وجود دارد. البته همیشه نمی توان برای هر حادثه ای برنامه ریزی کرد. یک نقطه ارزش افزوده کلیدی ارائه دهندگان ابری Platform-as-a-Service، مانند Amazon Web Services EC2، توانایی ایجاد مقیاس کشسانی زیرساخت برای پاسخگویی به ترافیک کاربر رو به افزایش، انفجاری یا پیش بینی نشده است. اندازه زیرساخت برای ملاحظات عملکرد، این که آیا یک سازمان در حال خرید سختافزار است، یک ماشین مجازی را در مرکز داده خود میخرد یا خدمات ابری عمومی را خریداری میکند، با هزینههای همراه همراه است: یا باید هزینههای سرمایهای را از قبل سرمایهگذاری کرد تا زیرساختهای به اندازه کافی قوی برای پاسخگویی به تقاضای پیشبینیشده فراهم شود، یا در غیر این صورت متغیری را بپردازد. هزینه های عملیاتی برای دریافت مزایای کشش یک سرویس ابری عمومی. زمان بهروزرسانی و قابلیت اطمینان نیز در یک زمینه GIS سازمانی به نگرانی تبدیل میشود، و نظارت سیستم، در دسترس بودن بالا و بازیابی فاجعه – همه موارد اصلی در سیستمهای اطلاعات سازمانی عموماً – باید در زمینه GIS در نظر گرفته شوند. یا باید هزینههای سرمایهای را از قبل سرمایهگذاری کرد تا زیرساختهای به اندازه کافی قوی برای پاسخگویی به تقاضای پیشبینیشده فراهم شود، یا در غیر این صورت هزینههای عملیاتی متغیری را برای دریافت مزایای کشش خدمات ابر عمومی بپردازد. زمان بهروزرسانی و قابلیت اطمینان نیز در یک زمینه GIS سازمانی به نگرانی تبدیل میشود، و نظارت سیستم، در دسترس بودن بالا و بازیابی فاجعه – همه موارد اصلی در سیستمهای اطلاعات سازمانی عموماً – باید در زمینه GIS در نظر گرفته شوند. یا باید هزینههای سرمایهای را از قبل سرمایهگذاری کرد تا زیرساختهای به اندازه کافی قوی برای پاسخگویی به تقاضای پیشبینیشده فراهم شود، یا در غیر این صورت هزینههای عملیاتی متغیری را برای دریافت مزایای کشش خدمات ابر عمومی بپردازد. زمان بهروزرسانی و قابلیت اطمینان نیز در یک زمینه GIS سازمانی به نگرانی تبدیل میشود، و نظارت سیستم، در دسترس بودن بالا و بازیابی فاجعه – همه موارد اصلی در سیستمهای اطلاعات سازمانی عموماً – باید در زمینه GIS در نظر گرفته شوند.
6.2 ملاحظات تعمیر و نگهداری .
یک زیرساخت GIS سازمانی، پس از طراحی و پیاده سازی، مجموعه ای ثابت از مصنوعات فناوری نیست. سیستم عامل و نرم افزار کاربردی باید در صورت نیاز به روز شوند، و اغلب اوقات پیشرفت در فناوری یا به روز رسانی نسخه اصلی نرم افزار کاربردی GIS، نیاز به معماری مجدد بخشی یا شاید تمام GIS سازمانی دارد. سختافزار (فیزیکی یا مجازی) باید بهطور دورهای ارتقا داده شود و برنامهریزی برای GIS سازمانی باید با این چرخههای عمر سازگار باشد و در عین حال اختلال را به حداقل برساند. علاوه بر این، مدیریت پیکربندی، زیرساخت بهعنوان کد، و سایر الگوها و روشها تحت چتر مفهومی «devops» میتوانند به اپراتورهای یک GIS سازمانی کمک کنند تا انعطافپذیری سیستمهای خود را افزایش دهند و از عوارض غیرمنتظره تعمیر و نگهداری دورهای، و بهروزرسانیهای مکرر به تعویق افتادن جلوگیری کنند. ،
6.3 ملاحظات امنیتی
یقیناً، بزرگشدن هر سیستم اطلاعاتی به حوزه «سازمان»، نمایه آن را افزایش میدهد و خوشبختانه سطح حمله آن را افزایش میدهد. در حالی که بررسی کامل تعداد بیشماری از بهترین شیوههای امنیتی پیرامون GIS سازمانی فراتر از محدوده بحث فعلی است، امنیت باید از مراحل اولیه برنامهریزی سیستم در تمام طول چرخه عمر آن در نظر گرفته شود. به طور کلی، راهنماییهای امنیتی را میتوان در مجموعه (استاندارد نسبتاً صنعتی) بهترین شیوهها برای ایمنسازی سیستمهای عامل، ملاحظات امنیتی خاص برنامه GIS و در نهایت کنترل دسترسی برای دادههای سازمان گروهبندی کرد. این آخرین مورد احتمالاً مهمترین نگرانی رهبری سازمان و جامعه مباشر داده است، زیرا قرار گرفتن در معرض داده های حساس می تواند با آسیب فیزیکی یا اعتبار همراه باشد. خطمشیهای کنترل دسترسی و رویههای عملیاتی استاندارد باید رسمی شوند (این نیز یکی از ملاحظات حاکمیت داده است – به زیر مراجعه کنید) و ابزارها و فرآیندهای اجرای این رویهها (یک ورود، رمزگذاری سرتاسر، حفاظت یا ویرایش دادههای حساس، و غیره) باید مورد استفاده قرار گیرد. یک نگرانی اضافی در هنگام استفاده از سرویس های ابری، مفهوم محلی بودن داده *(محلی که داده ها در آن قرار دارند) است که از امنیت اطلاعات متمایز است *(کنترل هایی که ما بر روی اطلاعات و سیستم ها صرف نظر از محل اقامت آنها قرار می دهیم). بسته به داده ها، کنترل های امنیتی خاصی ممکن است توسط مقررات یا قانون تجویز شود. حفاظت یا ویرایش داده های حساس و غیره) باید مورد استفاده قرار گیرد. یک نگرانی اضافی در هنگام استفاده از سرویس های ابری، مفهوم محلی بودن داده *(محلی که داده ها در آن قرار دارند) است که از امنیت اطلاعات متمایز است *(کنترل هایی که ما بر روی اطلاعات و سیستم ها صرف نظر از محل اقامت آنها قرار می دهیم). بسته به داده ها، کنترل های امنیتی خاصی ممکن است توسط مقررات یا قانون تجویز شود. حفاظت یا ویرایش داده های حساس و غیره) باید مورد استفاده قرار گیرد. یک نگرانی اضافی در هنگام استفاده از سرویس های ابری، مفهوم محلی بودن داده *(محلی که داده ها در آن قرار دارند) است که از امنیت اطلاعات متمایز است *(کنترل هایی که ما بر روی اطلاعات و سیستم ها صرف نظر از محل اقامت آنها قرار می دهیم). بسته به داده ها، کنترل های امنیتی خاصی ممکن است توسط مقررات یا قانون تجویز شود.
6.4 ادغام و قابلیت همکاری .
همانطور که قبلا ذکر شد، برای فراگیر شدن در یک سازمان، و ارائه هر چه بیشتر فرآیندهای تجاری، احتمالاً یک GIS سازمانی نیاز به ادغام با سایر سیستم های اطلاعات سازمانی دارد. طراحی سیستم اطلاعات جغرافیایی سازمانی، از منظر فناوری اطلاعات، می تواند این یکپارچگی را تسهیل یا مانع شود. علاوه بر این، قابلیت همکاری باید در ابتدای تلاش پیادهسازی GIS سازمانی در نظر گرفته شود و در طراحی مدلهای داده، محصولات اطلاعاتی و معماریهای کاربردی گنجانده شود. به عنوان مثال، آیا نمایندگی های استاندارد شده ای از مکان ها، نام ها، کدها و غیره معمولاً در سازمان وجود دارد؟ آیا برنامه های کاربردی رایج داده ها را از طریق API ها در معرض دید قرار می دهند؟ آیا بسته نرم افزاری پایگاه داده خاصی برای استفاده مشترک توسط سایر سیستم های سازمانی وجود دارد؟ آیا استانداردهایی برای کیفیت داده، ارز، مالکیت، و غیره؟ این آخرین نکته در این بخش به موضوع نهایی تبدیل می شود.
6.5 حاکمیت داده
شاید مهمترین موضوع نادیده گرفته شده مرتبط با سلامت مداوم یک GIS سازمانی، حاکمیت داده باشد – فرآیندها، استانداردها، و تفویض مسئولیت های مرتبط با حفظ یکپارچگی، دسترسی و کیفیت داده ها. این یک منطقه خوب در ERP و سایر حوزههای سیستم سازمانی است، اما در حوزه جغرافیایی کمتر مورد توجه قرار میگیرد، تا حدی به دلیل این واقعیت است که در بسیاری از سازمانها جمعآوری دادههای GIS در بخشهای سیلد آغاز شد و مبهم بودن دادهها، یا یک شکاف هوایی بین آن و بقیه سیستمهای سازمان، مانع از بررسی نحوه اشتراکگذاری و حفاظت از دادهها در یک زمینه GIS سازمانی میشود، جایی که قابلیت فنی برای به اشتراک گذاشتن دادهها در داخل و خارج از سازمان وجود دارد. استانداردها و خطمشیها باید حول قابلیتهای فنی یک GIS سازمانی ساخته شوند تا رویههای تجاری موجود برای مدیریت دادهها رسمی و عملیاتی شوند، یا اگر به صراحت مورد توجه قرار نگرفته باشند، آنها را ایجاد کنند. چنین سیاستهایی ممکن است شامل تخصیص رسمی مسئولیت نظارت بر دادهها به حوزههای عملکردی، استانداردی برای آنچه که دادههای «حساس» است، فرآیندهای مدیریت تغییر، و روشهای عملیاتی استاندارد برای حفاظت از دادهها باشد (نمونه عالی این مورد در FGDC، 2005 یافت میشود). به طور خلاصه، “لایه سیاست” یک جزء حیاتی از یک GIS سازمانی است که آن را قادر میسازد تا به طور صادقانه سیاستهای سازمانی را منعکس کند، و اعتماد و خرید سهامدارانی را که نگران کیفیت داده، یکپارچگی و کنترل دسترسی هستند حفظ کند. به منظور رسمی کردن و عملیاتی کردن رویه های تجاری موجود برای مدیریت داده ها، یا ایجاد آنها در صورتی که هیچ کدام به صراحت در نظر گرفته نشده باشند. چنین سیاستهایی ممکن است شامل تخصیص رسمی مسئولیت نظارت بر دادهها به حوزههای عملکردی، استانداردی برای آنچه که دادههای «حساس» است، فرآیندهای مدیریت تغییر، و روشهای عملیاتی استاندارد برای حفاظت از دادهها باشد (نمونه عالی این مورد در FGDC، 2005 یافت میشود). به طور خلاصه، “لایه سیاست” یک جزء حیاتی از یک GIS سازمانی است که آن را قادر میسازد تا به طور صادقانه سیاستهای سازمانی را منعکس کند، و اعتماد و خرید سهامدارانی را که نگران کیفیت داده، یکپارچگی و کنترل دسترسی هستند حفظ کند. به منظور رسمی کردن و عملیاتی کردن رویه های تجاری موجود برای مدیریت داده ها، یا ایجاد آنها در صورتی که هیچ کدام به صراحت در نظر گرفته نشده باشند. چنین سیاستهایی ممکن است شامل تخصیص رسمی مسئولیت نظارت بر دادهها به حوزههای عملکردی، استانداردی برای آنچه که دادههای «حساس» است، فرآیندهای مدیریت تغییر، و روشهای عملیاتی استاندارد برای حفاظت از دادهها باشد (نمونه عالی این مورد در FGDC، 2005 یافت میشود). به طور خلاصه، “لایه سیاست” یک جزء حیاتی از یک GIS سازمانی است که آن را قادر میسازد تا به طور صادقانه سیاستهای سازمانی را منعکس کند، و اعتماد و خرید سهامدارانی را که نگران کیفیت داده، یکپارچگی و کنترل دسترسی هستند حفظ کند. چنین سیاستهایی ممکن است شامل تخصیص رسمی مسئولیت نظارت بر دادهها به حوزههای عملکردی، استانداردی برای آنچه که دادههای «حساس» است، فرآیندهای مدیریت تغییر، و روشهای عملیاتی استاندارد برای حفاظت از دادهها باشد (نمونه عالی این مورد در FGDC، 2005 یافت میشود). به طور خلاصه، “لایه سیاست” یک جزء حیاتی از یک GIS سازمانی است که آن را قادر میسازد تا به طور صادقانه سیاستهای سازمانی را منعکس کند، و اعتماد و خرید سهامدارانی را که نگران کیفیت داده، یکپارچگی و کنترل دسترسی هستند حفظ کند. چنین سیاستهایی ممکن است شامل تخصیص رسمی مسئولیت نظارت بر دادهها به حوزههای عملکردی، استانداردی برای آنچه که دادههای «حساس» است، فرآیندهای مدیریت تغییر، و روشهای عملیاتی استاندارد برای حفاظت از دادهها باشد (نمونه عالی این مورد در FGDC، 2005 یافت میشود). به طور خلاصه، “لایه سیاست” یک جزء حیاتی از یک GIS سازمانی است که آن را قادر میسازد تا به طور صادقانه سیاستهای سازمانی را منعکس کند، و اعتماد و خرید سهامدارانی را که نگران کیفیت داده، یکپارچگی و کنترل دسترسی هستند حفظ کند.
6.6 معماری سازمانی
فرآیند برنامه ریزی مفهومی GIS که توسط تاملینسون (2005) و فرآیند فنی طراحی معماری سیستم پیشرفته توسط پیترز (2012) ترسیم شده بود، در خلاء شکل نگرفتند. تلاشهایی برای رسمی کردن این نوع رویکرد عمدی و متفکرانه برای طراحی سیستم در جای دیگری در صنعت فناوری اطلاعات وجود دارد. رشته مهندسی نرم افزار به شدت بر روی لایه فرآیندی متمرکز است که در آن یک راه حل فناوری خاص به کار گرفته شده است (این منبع ما برای نامگذاری فرآیند مانند مدل های “آبشار” و “چابک” است).
علاوه بر این، در زمینه وسیعتر فناوری اطلاعات، رشته نوظهور معماری سازمانی، مفاهیم مفهومی مدلسازی فرآیند کسبوکار، طراحی دادهها، معماری برنامهها و معماری فناوری را در مجموعهای از مراحل فرآیندی مرتبط با یکدیگر که منجر به یک چشمانداز استراتژیک و در عین حال عملیاتی میشود، رسمیت بخشیده است. سازمان برای دستیابی به اهداف خود (وودارد، 2017). استاندارد TOGAF برای معماری سازمانی “روش توسعه معماری” را پیش می برد که به طور دقیق فرآیند شناسایی فرآیندهای تجاری (معماری تجاری)، توسعه مدل های داده (معماری داده)، شناسایی برنامه های کاربردی مورد نیاز برای پشتیبانی از نیازهای تجاری (معماری کاربردی) و سپس توسعه طرح پیاده سازی فنی برای تحقق کاربردها (معماری فناوری) (گروه باز، 2018).
در حالی که بیشتر مطالب تا این مرحله در سطح کافی از انتزاع فنی نوشته شده اند تا در طول زمان مرتبط باقی بمانند، درک صحیح از GIS سازمانی لزوماً شامل بحث در مورد تحقق عینی آن است که توسط ابزارها و الگوهای فناوری اطلاعات معاصر امکان پذیر است. همانطور که در ابتدا بیان شد، وضعیت هنر در GIS سازمانی با امواج نوآوری تکنولوژیک در فناوری اطلاعات به طور کلی پیشرفت می کند.
GIS مدرن Enterprise (در زمان نگارش، Q3 2018) معمولاً با استفاده از معماری سرویسگرا (SOA) چند لایه، مبتنی بر پایگاه داده اجرا میشود که در آن نقشهها، دادهها و ابزارها بهعنوان نقاط پایانی REST یا SOAP از طریق HTTP در معرض دید قرار میگیرند. (S)، و سپس بیشتر در برنامه های کاربردی سفارشی پیچیده می شود. هم نرم افزارهای تجاری و هم نرم افزار منبع باز تمایل دارند از این الگوی عمومی داده ها پیروی کنند که در یک پایگاه داده رابطه ای و فضایی فعال هستند. نقشه برداری را می توان با استفاده از سرویس گیرندگان GIS با امکانات کامل و به طور فزاینده ای از طریق پورتال های نقشه برداری وب سبک انجام داد. نقشهها و عملکردها را میتوان در وب بهعنوان خدمات مستقیماً به برنامههای کاربردی دیگر، یا بهعنوان برنامههایی که برای کاربران نهایی مورد هدف قرار میدهند، ارائه کرد، که اغلب میتوانند از قالبهایی با برنامهنویسی کم یا بدون برنامهنویسی توسعه داده شوند.
به طور فزاینده ای، الگوهای ابر محور ( نرم افزار به عنوان سرویس و پلتفرم به عنوان سرویس ) در پیاده سازی های GIS سازمانی گنجانده می شوند. در پیادهسازی PaaS ، سازمانها نرمافزار GIS را در ماشینهای مجازی اجرا میکنند که از ظرفیت محاسباتی الاستیک، مقیاسپذیر، ذخیرهسازی و شبکه در زیرساختهای ارائهدهندگان ابر عمومی ارائه میکنند (نمونهای از این خدمات وب آمازون یا مایکروسافت آژور است). در این الگو، سازمان همچنان مسئولیت بهره برداری و نگهداری تمامی اجزای نرم افزاری Enterprise GIS خود را بر عهده دارد. در یک SaaSپیاده سازی، عملکرد GIS بدون اینکه سازمان مذکور هیچ گونه آگاهی یا مسئولیتی در مورد زیرساخت ها و اجزای نرم افزاری زیربنایی داشته باشد، به یک سازمان تحویل داده می شود. بسیاری از پیادهسازیهای GIS سازمانی، اگر نگوییم بیشتر، ترکیبی هستند و بهعنوان مناسب برای زمینه خاص خود، زیرساختهای داخلی، PaaS و منابع ابری SaaS را ترکیب میکنند که اغلب با یکدیگر در یک سیستم منسجم از سیستمها ادغام میشوند که برای پیشبرد آن طراحی شدهاند. اهداف سازمان
8. مدل منطقی اجزای GIS سازمانی
با اطلاع از موارد فوق، این بخش با ارائه خلاصه ای از “قطعات متحرک” تعمیم یافته در یک GIS مدرن Enterprise به پایان می رسد. در حالی که معماری اجزای خاص یک GIS سازمانی توسط نیازهای سازمانی هدایت میشود، تعدادی مؤلفه مشترک در بسیاری از استقرارها وجود دارد، و آنچه در این زمینه جالبتر است، ماهیت روابط وابسته به یکدیگر است. مدل منطقی ما را از زیرساختهای سطح پایین از طریق محصولات نرمافزار لایه کاربردی مختلف که معمولاً در طراحی سیستم GIS سازمانی (در زمان نگارش) استفاده میشوند، میبرد. این مؤلفهها در اینجا بهعنوان یک معماری تودرتو نشان داده میشوند، با مؤلفههای جداگانه بسته به مؤلفههایی که حاوی آنها هستند و از طریق رابطهای به خوبی تعریف شده با همتایان در همان سطح ارتباط برقرار میکنند. یک ردیف مشتری جداگانه شناسایی می شود، که اجزای لایه Application در بخش Infrastructure نمودار مستقیماً با آن ارتباط برقرار می کنند. (این گرافیک به راحتی از پایین به بالا تجزیه می شود.)
شکل 1. قطعات متحرک در یک GIS سازمانی مدرن. منبع: نویسنده
کمبل، اچ جی (1999). پیامدهای سازمانی استفاده از GIS. سیستم های اطلاعات جغرافیایی: اصول، تکنیک ها، مدیریت و کاربردها . PA Longley، MF Goodchild، DJ Maguire و DW Rhind: 621-631.
اسری. (2015). GIS سازمانی در دیکشنری GIS. برگرفته از https://support.esri.com/en/other-resources/gis-dictionary/term/202d8f8a-4e1a-400e-ba6 f-37791744af6b
کمیته داده های جغرافیایی فدرال (2005). دستورالعمل هایی برای ارائه دسترسی مناسب به داده های مکانی در پاسخ به نگرانی های امنیتی. رستون، VA، کمیته داده های جغرافیایی فدرال (FGDC).
پیترز، دی (2012). ساخت GIS: استراتژی های طراحی معماری سیستم برای مدیران (ویرایش دوم). Redlands، CA، ESRI Press.
توماس، سی (2009). تعریف شما چیست؟ نگاهی به معنای واقعی GIS سازمانی. ArcUser Online 12(4): 30-32.
تاملینسون، RF (2007). تفکر درباره GIS: برنامه ریزی سیستم اطلاعات جغرافیایی برای مدیران (ویرایش سوم). Redlands، CA، ESRI Press.
فو، پی و سان، جی (2011). وب GIS: اصول و کاربردها. Redlands، CA: ESRI Press.
گروه باز (2018). استاندارد TOGAF، v.9.2. برگرفته از http://pubs.opengroup.org/architecture/togaf9-doc/arch/index.html
وودارد، جی (2017). ساخت یک سیستم اطلاعات جغرافیایی سازمانی از بنیاد معماری سازمانی. (پایان نامه یا پایان نامه الکترونیکی). برگرفته از https://etd.ohiolink.edu/
بدون دیدگاه